Δικηγορικό Γραφείο
Συνταγματικά, ποινικά και αστικά τα θέμα της άμβλωσης έχει λυθεί

Την αντίδρασή της κατά των εκτρώσεων εκφράζει, για μία ακόμη φορά, η διαρκής ιερά σύνοδος της 163ης συνοδικής περιόδου , χαρακτηρίζοντας την διακοπή της κύησης «φόνο» και υποστηρίζοντας πως «το έμβρυο είναι πλήρης και ακέραιος άνθρωπος από τη στιγμή της σύλληψης».

Η εκκλησία συνεχίζει να επαναφέρει ένα θέμα που έχει κλείσει προ πολλού, επιχειρώντας να ανοίξει μια πλατφόρμα πλαστού διαλόγου με άποψη που είναι ανυπόστατη ιατρικά, αλλά και ενάντια στον νόμο ο οποίος βρίσκεται σε συμφωνία με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και βιοηθική. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, διχάζει την κοινωνία στέλνοντάς τη στα απώτατα άκρα της συντηρητικοποίησης, στην προσπάθειά της να ελέγξει την ζωή, τα σώματα και την σεξουαλικότητα των γυναικών και των ατόμων με δυνατότητα κυοφορίας.

Όλες οι απαντήσεις στα ιατρικά θέματα που αφορούν την άμβλωση έχουν δοθεί από τους ειδικούς οι οποίοι είναι οι μόνοι αρμόδιοι και όχι φυσικά οι παπάδες.

Συνταγματικά, ποινικά και αστικά τα θέματα αυτά επίσης έχουν λυθεί. Μια εντελώς επιγραμματική παράθεση θα αρκούσε να γεννήσει πολλά ερωτηματικά για την συνεχιζόμενο αυτό βομβαρδισμό με τακτικές πολέμου.

Στην ελληνική έννομη τάξη, η ζωή, η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου -και κατ’ επέκταση η αναπαραγωγική ελευθερία- προστατεύονται ως αξία από το Σύνταγμα και κατοχυρώνονται στο άρθρο 5 παρ. 1,2, σύμφωνα με το οποίο: “ Καθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και [....]. Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Εξαιρέσεις επιτρέπονται στις περιπτώσεις που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.” Φορείς του δικαιώματος είναι κάθε άνθρωπος που βρίσκεται στην Ελληνική Επικράτεια, ημεδαπός ή αλλοδαπός.

Στο ελληνικό δίκαιο δεν έχει διατυπωθεί με ακρίβεια ο χρόνος κατά τον οποίο θεωρείται ότι υπάρχει άνθρωπος. Εντούτοις, βάσει πάγιας νομολογίας, συμπεραίνεται πως το άτομο υφίσταται από την έναρξη των ωδινών εξώθησης και της εμφάνισης του σώματος του νεογνού στον εξωτερικό κόσμο. Η συγκεκριμένη στιγμή ενέχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί έκτοτε “αρχίζει να υπάρχει στον κοινωνικό χώρο μια αυτοτελής οντότητα που δεν εξαρτάται πλέον οργανικά, κατά απόλυτο τρόπο, από το μητρικό σώμα, και που για τον λόγο αυτό μπορεί πλέον να είναι υποκείμενο δικαίου.” Έως τότε το έμβρυο θεωρείται ως ιδιότητα του γυναικείου σώματος, αφού συνδέεται οργανικά με το σώμα της μητέρας. (Βλαχόπουλος, 2017, σελ. 105).

Η άμβλωση είναι ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα δικαιώματα της γυναίκας, διότι διαδραματίζεται στο σώμα της. Όταν απαγορεύεται νομικά η δυνατότητα ενός ατόμου να αποφασίζει αυτοβούλως για το σώμα του, υπονομεύεται υπέρμετρα η ελευθερία και αυτονομία του και συγκεκριμένα το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στον ιδιωτικό βίο (άρθρο 9 παρ. 1 Συντάγματος). (Συμεωνίδου-Καστανίδου, 2001, σελ.809) Είναι ο John Stuart Mill αυτός που για πρώτη φορά μιλά για την «ιδιωτική» κυριαρχία του ατόμου πάνω στο σώμα του. Κατά τη χαρακτηριστική του έκφραση, «επί του εαυτού του, επί του σώματος και του μυαλού του, το άτομο είναι κυρίαρχο». Στο ίδιο πλαίσιο, ο John Locke θεωρεί ότι “Ο κάθε άνθρωπος είναι ιδιοκτήτης του προσώπου του. Κανείς δεν διαθέτει οποιοδήποτε δικαίωμα παρά μόνο ο ίδιος.” Η σύνδεση του σώματος και της ιδιωτικότητας δεν είναι ιδιοκτησιακή και μονοσήμαντη, αφού το σώμα δεν είναι απλώς ο χώρος που εκδηλώνεται η κυριαρχία του ατόμου επί του εαυτού του, αλλά το «κάδρο» του εαυτού του και ο πυρήνας της δυνατότητάς του να διαμορφώνει ελεύθερα και αυτόνομα μια σειρά από ιδιωτικές και προσωπικές επιλογές του. (Χριστίνα Ακριβοπούλου, 2009).

Ποινικά και στο άρθρο 304 ΠΚ αίρεται ο άδικος χαρακτήρας της άμβλωσης σε αναλυτικά αναφερόμενα χρονικά διαστήματα, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα.

Εξαιρετικής σημασίας κρίνεται να εντοπιστεί ο φορέας της προστατευτικής διάταξης του 304 ΠΚ. Φορέας του εννόμου αγαθού δεν είναι το έμβρυο αλλά η κυοφορούσα γυναίκα. Το έμβρυο αποτελεί φυσική ιδιότητα του γυναικείου σώματος που ενσωματώνει το συμφέρον της για την απόκτηση υγιούς παιδιού. Ας μη ξεχνάμε ότι το ποινικό δίκαιο είναι ένα καθαρά ανθρωποκεντρικό δίκαιο και το έμβρυο δεν θεωρείται ολοκληρωμένος άνθρωπος -με εξαίρεση το κληρονομικό δίκαιο (άρθρο 36 ΑΚ) που θεωρείται άνθρωπος υπό την αίρεση ότι θα γεννηθεί ζωντανό. (Συμεωνίδου-Καστανίδου, 2001, σελ. 781) Με τη παρ. 4 του 304 ΠΚ, ο νομοθέτης αναγνωρίζει ευθέως ορισμένα έννομα αγαθά υπέρτερα σε σχέση με το έννομο αγαθό της εν γενέσει ζωής. Για την προάσπιση αυτών των εννόμων αγαθών επιτρέπει την άμβλωση και αίρει τον άδικο χαρακτήρα της.

Κατά το Αστικό Δίκαιο, σύμφωνα με την ΑΚ 35, η οποία καθορίζει την έναρξη του φυσικού προσώπου, «το πρόσωπο αρχίζει να υπάρχει μόλις γεννηθεί ζωντανό». Η ρύθμιση αυτή θα ήταν ανεπιεικής όσον αφορά την αστική προστασία των κυοφορουμένων, αν δεν συμπληρωνόταν με τον κανόνα της ΑΚ 36. Κι αυτό γιατί συμβαίνει συχνά να λαμβάνουν χώρα κατά της διάρκεια της κυοφορίας περιστατικά, τα οποία θα επηρέαζαν ουσιωδώς τις έννομες σχέσεις του κυοφορουμένου, εάν είχε ήδη γεννηθεί. Για τον λόγο αυτό και με σκοπό την προστασία και μόνο των κυοφορουμένων η ΑΚ 36 προβλέπει ότι «ως προς τα δικαιώματα που του επάγονται το κυοφορούμενο θεωρείται γεννημένο, αν γεννηθεί ζωντανό». Επομένως, η διάταξη καθιερώνει ένα πλάσμα δικαίου, δεδομένου ότι δικαιώματα που προϋποθέτουν την ύπαρξη φυσικής προσωπικότητας απονέμονται σε οντότητες που ο νόμος εξομοιώνει με φυσικά πρόσωπα, μολονότι δεν έχει λάβει χώρα το γεγονός της γέννησης -και μάλιστα ζωντανού- του φορέα αυτών των δικαιωμάτων. Σπουδαία εφαρμογή βρίσκει η διάταξη στα κληρονομικά δικαιώματα, για τα οποία άλλωστε ισχύουν οι ειδικές διατάξεις των άρθρων 1711,1867,1936 ΑΚ (κληρονομικού δικαίου).

Επομένως τι επιχειρεί να κάνει η εκκλησία ; Έχει αρχίσει έναν τρομακτικό μονόλογο με επίκεντρο την πρόκληση φόβου και του συναισθηματικού εκβιασμού με όχημα την μηδενική επιστημονική αλήθεια. Κατηγορώντας την γυναίκα ως «δολοφόνο» ενός ανύπαρκτου «αγέννητου παιδιού» κατά πλήρη νοητική και λεκτική ακροβασία.

Οι εκτρώσεις δεν είναι μόνο φιλοσοφικό και κοινωνικό ζήτημα, είναι κατά βάση πολιτικό γιατί αφορά σε σχέσεις εξουσίας και δικαιώματα ιστορικά καταπιεσμένων ομάδων, αλλά και απολύτως ταξικό.

Υπάρχει στον κώδικα ιατρικής Δεοντολογίας (2005 Άρθρο 31) διάταξη -εξοργιστική, παράνομη ως αντιβαίνουσα στο Σύνταγμα και στον νόμο - που επιτρέπει στον γιατρό να μπορεί να επικαλεσθεί «τις αρχές της ηθικής συνείδησής του» και να αρνηθεί να εφαρμόσει ή να συμπράξει στη διαδικασία τεχνητής διακοπής της κύησης.

Όπως καταλαβαίνουμε ,το πιο πάνω άρθρο, που πρέπει να καταργηθεί άμεσα, δεν πλήττει όσες γυναίκες μπορούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος του ιδιωτικού, όπου ουδέποτε, βέβαια, έχει συμβεί κάτι τέτοιο. Εκείνες με χαμηλό εισόδημα είναι αναγκασμένες να επωμιστούν το βάρος της “συνείδησης” των γιατρών - δημοσίων λειτουργών -οι οποίοι φέρουν βαρέως το να πραγματοποιήσουν την επέμβαση, αλλά δεν έχουν κανένα πρόβλημα με το να γεννηθεί ένα μωρό σε συνθήκες ανέχειας και πενιχρών μέσων και, κατά πάσα πιθανότητα, ελλιπούς προγεννητικής περίθαλψης.

Προφανώς ούτε η εκκλησία, ούτε οι προπαγανδιστές παρόμοιων απόψεων παραδέχονται ότι αντιτίθενται σε ένα νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα. Αν, όμως, δεν έχεις πρακτικά πρόσβαση σε αυτό το δικαίωμα, πώς μπορείς να το εξασκήσεις;

Πού προσπαθεί να μας γυρίσει ; Στα μονοπάτια μιας σκοτεινής εποχής που οι αμβλώσεις γινόντουσαν με κρεμάστρες και πέθαιναν οι γυναίκες; Ήδη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κάθε χρόνο καταγράφονται 25,000,000 μη ασφαλείς εκτρώσεις, ποσοστό 97% εξ αυτών γίνονται σε αναπτυσσόμενες χώρες. (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 2017)

Επειδή, όμως, όλα αυτά τα δικαιώματα όπως η αντισύλληψη ,η χειρουργική και φαρμακευτική άμβλωση, η γυναικεία εργασία και τόσα πολλά άλλα, δεν μας παραχωρήθηκαν ευγενώς, αλλά στάζουν πίσω τους το αίμα και τον αγώνα γενναίων γυναικών και προοδευτικών κινημάτων ,η τελική μας απάντηση είναι ακλόνητη και αδιαπραγμάτευτη.

Δεν θα το επιτρέψουμε.

H δικηγόρος Μίνα Καούνη ανέπτυξε το θέμα της αμφιλεγόμενης αφίσας στο μετρό, στην εκπομπή της Τατιάνας Στεφανίδου « Μαζί Σου Σαββατοκύριακο» στον ΣΚΑΪ στις 18/01/2020 & στο ραδιοφωνικό σταθμό Κόκκινο.fm με τη δημοσιογράφο Ντίνα Μπατζιά και την π. γενική γραμματέα Ισότητας Φωτεινή Κούβελα.

 

 


 Μη χάνετε την έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωσή σας. Ακολουθήστε μας τώρα στα Google News