Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1442 του Α.Κ., «Εφόσον ο ένας από τους πρώην συζύγους δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από τα εισοδήματά του ή από την περιουσία του, δικαιούται να ζητήσει διατροφή από τον άλλο: 1. αν κατά την έκδοση του διαζυγίου ή κατά το τέλος των χρονικών περιόδων που προβλέπονται στις επόμενες περιπτώσεις βρίσκεται σε ηλικία ή σε κατάσταση υγείας που δεν επιτρέπει να αναγκαστεί να αρχίσει ή να συνεχίσει την άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος, ώστε να εξασφαλίζει απ’ αυτό τη διατροφή του 2. αν έχει την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου και γι’ αυτό το λόγο εμποδίζεται στην άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος 3. αν δεν βρίσκει σταθερή κατάλληλη εργασία ή χρειάζεται κάποια επαγγελματική εκπαίδευση, και στις δύο όμως περιπτώσεις για ένα διάστημα που δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τρία χρόνια από την έκδοση του διαζυγίου 4. σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου η επιδίκαση διατροφής κατά την έκδοση του διαζυγίου επιβάλλεται από λόγους επιείκειας».
Κατά το άρθρο 1443 ΑΚ, οι διατάξεις που διέπουν τη διατροφή μεταξύ συγγενών εφαρμόζονται αναλόγως και στη μεταγαμιαία διατροφή. Η παροχή της διατροφής λαμβάνει κατ’ αρχήν τη μορφή μηνιαίας χρηματικής καταβολής προκαταβαλλόμενης, ενώ είναι δυνατή και η εφάπαξ καταβολή είτε κατόπιν έγγραφης συμφωνίας των μερών είτε κατ’ εξαίρεση με δικαστική απόφαση, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.
Από τον συνδυασμό των άρθρων 1442 και 1443 Α.Κ. με τις διατάξεις των άρθρων 1487 και 1493 Α.Κ., προκύπτει ότι για τη γέννηση αξίωσης διατροφής πρώην συζύγου μετά το διαζύγιο απαιτείται, ως γενική προϋπόθεση, η απορία του δικαιούχου και η ευπορία του υπόχρεου, καθώς και η συνδρομή μίας εκ των ειδικών προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 1442 Α.Κ. Ως απορία νοείται η αδυναμία εξασφάλισης της διατροφής από εισοδήματα ή περιουσία, ενώ ευπορία συνιστά η δυνατότητα παροχής διατροφής χωρίς να διακινδυνεύεται η ίδια η διαβίωση του υπόχρεου. Η ύπαρξη μικρής ή μη αποδοτικής περιουσίας του δικαιούχου δεν αποκλείει το δικαίωμα, ιδίως όταν η ρευστοποίησή της είναι δυσχερής ή όταν επιβάλλεται η διατήρησή της για λόγους πρόνοιας και εξασφάλισης μελλοντικών αναγκών.
Δεν απαιτείται υπαιτιότητα του υπόχρεου για τη γένεση της αξίωσης, καθώς ο θεσμός της μεταγαμιαίας διατροφής στηρίζεται σε κοινωνικούς λόγους προστασίας του οικονομικά αδύναμου πρώην συζύγου, ώστε να μη μένει αβοήθητος μετά τη λύση του γάμου. Το ύψος της διατροφής καθορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές διαμορφώνονται μετά το διαζύγιο, σε συνάρτηση με τις συνθήκες ζωής και την οικονομική δυνατότητα του υπόχρεου, και πρέπει να εξασφαλίζει επίπεδο ευπρεπούς διαβίωσης.
Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1444 εδ. α΄ Α.Κ., το δικαίωμα διατροφής μπορεί να αποκλεισθεί ή να περιορισθεί, όταν, κατ’ εφαρμογή της αρχής της επιείκειας, δεν δικαιολογείται η επιδίκαση διατροφής λόγω συγκεκριμένων περιπτώσεων, όπως ιδίως η μικρή διάρκεια του γάμου, η υπαιτιότητα ή συνυπαιτιότητα του δικαιούχου στη λύση του, ή η εκούσια πρόκληση της απορίας του. Στην περίπτωση συνυπαιτιότητας, το δικαστήριο προβαίνει σε στάθμιση των εκατέρωθεν συμπεριφορών για τον προσδιορισμό του αποκλεισμού ή περιορισμού της διατροφής. Εάν όμως η κλονιστική συμπεριφορά του δικαιούχου αποτελεί απόρροια υπαίτιας συμπεριφοράς του υπόχρεου, η αξίωση διατροφής, κατά κανόνα, διατηρείται ακέραιη.
Τέλος, από δικονομική άποψη, είναι επιτρεπτή η σώρευση στο ίδιο δικόγραφο του αιτήματος λύσης του γάμου και της αξίωσης διατροφής κατά τη διάρκεια της διάστασης κατ’ άρθρο 1391 Α.Κ. Το σχετικό αίτημα εκτείνεται χρονικά από την επίδοση της αγωγής έως την αμετάκλητη λύση του γάμου. Μετά τη λύση του γάμου, η αξίωση μεταγαμιαίας διατροφής ασκείται αυτοτελώς με νέα αγωγή, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των ανωτέρω διατάξεων.
