Σάλος έχει προκληθεί στο Πανελλήνιο από δηλώσεις Υπουργού για μαζικούς πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας από 1η Μαΐου 2020. Πιο συγκεκριμένα προτρέπουν τους συμπολίτες μας να ρυθμίσουν άμεσα τα κόκκινα δάνεια με οποιοδήποτε κόστος γι αυτούς (μη συμφέρουσες ρυθμίσεις, υψηλά επιτόκια κλπ) προκειμένου να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία τους.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης των οφειλών, ευρέως γνωστός ως «ηλεκτρονική πλατφόρμα», αποτελεί το μοναδικό τρόπο προστασίας της πρώτης κατοικίας, καθώς η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του οφειλέτη θα προσφέρεται στους δανειστές για την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους ασκαρδαμυκτί.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα, οι προϋποθέσεις υπαγωγής σε αυτή και τα κριτήρια είναι ήδη πολύ αυστηρά καθώς θέτουν «κόφτη» αυτόματα οριοθετώντας τους οφειλέτες που είναι επιλέξιμοι σύμφωνα πρωτίστως με το ύψος των οφειλών τους.
Αυτό το «ξεχειλωμένο» μοντέλο του Νόμου Κατσέλη την παρούσα χρονική στιγμή συνιστά μοναδικό μέσο άμυνας των οφειλετών κατά των Τραπεζών και εισπρακτικών εταιρειών έως την 30η Απριλίου 2020 χωρίς καμία περαιτέρω παράταση.
Ήδη η πρώτη παράταση στη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας δόθηκε από την Κυβέρνηση την 31η Δεκεμβρίου 2019, προφανώς όχι για να δώσει περίοδο χάριτος σε πολίτες που έχουν καθυστερήσει να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους αλλά επειδή δεν είχαν ακόμα προλάβει να συντάξουν το νομοσχέδιο της «αφερεγγυότητας των φυσικών προσώπων» ως αυτή επιτάχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 20ης Ιουνίου 2019, μόλις λίγες ημέρες πριν τις εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 1023/2019 Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία αρκετά σύντομα θα ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο με νόμο και προσιδιάζει στο αμερικάνικο μοντέλο «προσωπικής πτώχευσης», άλλως ταχύτατης εξυγίανσης των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, στοχεύει στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην άσκηση θεμελιωδών ελευθεριών όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων, ως αναλυτικά περιγράφεται στο προοίμιο της προρρηθείσας οδηγίας, αναφερόμενη σε κοινά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν τα κράτη - μέλη της Ένωσης.
Αντικείμενο του νέου Πτωχευτικού Κώδικα θα είναι η ενοποίηση των διάσπαρτων πτωχευτικών, προπτωχευτικών και παραπτωχευτικών διατάξεων οι οποίες ήταν απόρροια της παρατεταμένης κρίσης που γνώρισε το κράτος και των προσπαθειών του νομοθέτη να αντιμετωπίσει το φαινόμενο της αστικής και εμπορικής αφερεγγυότητας.
Το νέο πλαίσιο για την αφερεγγυότητα φυσικών προσώπων - νοικοκυριών θα δίνει υπό προϋποθέσεις δύο επιλογές για όσους θέλουν να αντιμετωπίσουν τις κόκκινες οφειλές τους, τις οποίες θα αναλαμβάνει να διεκπεραιώνει διαχειριστής. Πιο συγκεκριμένα οι οφειλέτες θα δύνανται είτε να ρυθμίσουν τα χρέη τους εφόσον το σχέδιο διευθέτησης οφειλής είναι βιώσιμο και βάσει προϋποθέσεων, τις οποίες φυσικά δε γνωρίζουμε τώρα, είτε με ρευστοποίηση όλων των περιουσιακών στοιχείων του και διαγραφές των χρεών του.
Η καινοτομία της ως άνω ευρωπαϊκής οδηγίας την οποία θα κληθεί η νομοπαρασκευαστική επιτροπή να ενσωματώσει στο νέο θεσμικό είναι η δυνατότητα ένταξης σε πλαίσιο αναδιάρθρωσης του οφειλέτη πριν αυτός καταστεί αφερέγγυος, δηλαδή πριν από την έναρξη συλλογικών διαδικασιών αφερεγγυότητας, οι οποίες συνήθως συνεπάγονται την πλήρη πτωχευτική απαλλοτρίωση της περιουσίας του οφειλέτη. Επιπροσθέτως θα άφορα όλα τα φυσικά πρόσωπα είτε είναι επιχειρηματίες είτε απλώς ιδιώτες ενώ θα περιλαμβάνονται χρέη από όλες τις πηγές (δημόσιο, ιδιώτες, ασφαλιστικά ταμεία, απαιτήσεις εργαζομένων) καθώς θα ενοποιηθούν όλες οι πλατφόρμες διαχείρισης ιδιωτικού χρέους. Περαιτέρω, τη διαδικασία πτώχευσης θα μπορεί να ζητήσει για τον εαυτό του ο ίδιος ο οφειλέτης, ενώ θα μπορούν να την εκκινήσουν και οι δανειστές του, διεκδικώντας τα οφειλόμενα μέσω του νέου πτωχευτικού Κώδικα και της δικαστικής οδού.
Επιπροσθέτως, η πτώχευση που θα θεσπίσει ο νέος νόμος θα είναι μια οργανωμένη διαδικασία απαλλαγής από χρέη, με όφελος τόσο για τον οφειλέτη, όσο και για τους δανειστές του. Την πτώχευση θα κηρύσσει το δικαστήριο, το οποίο θα μοιράζει την περιουσία του οφειλέτη αναλογικά σε αυτούς που οφείλει. Με τη διαδικασία αυτή, θα διαγράφεται το χρέος του οφειλέτη στο σύνολό του. Δηλαδή, θα διαγράφεται και το τυχόν ποσό που απομένει ως οφειλή μετά τη ρευστοποίηση της περιουσίας του. Η διαγραφή του χρέους απαλλάσσει επίσης την οικογένεια και ευρύτερα τους κληρονόμους του οφειλέτη, καθώς αυτοί δεν κληρονομούν το χρέος. Με την πρόβλεψη αυτή στο νέο Πτωχευτικό Δίκαιο, θα παύσει το φαινόμενο των αποποιήσεων κληρονομιάς λόγω χρεών του αποθανόντος. Η διαγραφή του χρέους θα έχει επίπτωση και στους πιστωτές, καθώς το χρέος θα σβήνει από τα βιβλία τους και συνεπώς δεν θα φορολογείται.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα διαλαμβανόμενα, δε θα υπάρχει προστασία πρώτης κατοικίας καθώς ο οφειλέτης που πτωχεύει και χάνει τη στέγη του θα μπορεί να αποταθεί στις υπηρεσίες Πρόνοιας του υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και να λάβει επίδομα στέγασης.
Από τη νομική επισκόπηση των ανωτέρω και με την επιφύλαξη ψήφισης του νέου Πτωχευτικού Κώδικα, διαβλέπουμε μία ταχύτατη εξυγίανση των φυσικών προσώπων και νοικοκυριών η οποία θα διαφέρει από τις διατάξεις του Νόμου Κατσέλη καθώς μετά τη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων ο «πρώην οφειλέτης» θα δύναται να χρηματοδοτηθεί εκ νέου από τις Τράπεζες καθώς θα διαγράφεται το «βεβαρημένο» παρελθόν του. Κατ’ επέκταση, ήδη δημιουργείται ένα «παράθυρο» για τους επιτήδειους οφειλέτες οι οποίοι με την προσωπική πτώχευση και τη διαγραφή των χρεών τους θα δύνανται εκ νέου να αποκτήσουν ακατάσχετα -πλέον- εισοδήματα και ακίνητη περιουσία καθώς τα χρέη δεν θα αναβιώνουν κι εξ αυτού του λόγου η νομοπαρασκευαστική επιτροπή θα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως προσεκτική.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στους συνεργάτες του γραφείου μας.
