Δικηγορικό Γραφείο
Προσοχή στο γεγονός της συμμόρφωσης των υπόχρεων προς το νεοπαγές νομικό καθεστώς της δημιουργίας μητρώου πραγματικών δικαιούχων από την ΑΑΔΕ

Στην πρόσφατη διάταξη του άρθρου 20 του Ν. 4557/2018 για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, προκειμένου για τη διαφάνεια, αλλά και την ευχέρεια του ελέγχου από τις αρχές, ορίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι:

«Οι εταιρικές και άλλες οντότητες που έχουν έδρα στην Ελλάδα ή ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα υποχρεούνται να συλλέγουν και να φυλάσουν σε ειδικό μητρώο που τηρούν στην έδρα τους, επαρκείς, ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους τους. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο, την ημερομηνία γέννησης, την υπηκοότητα και τη χώρα διαμονής των πραγματικών δικαιούχων, καθώς επίσης και το είδος και την έκταση των δικαίωμα των που κατέχουν. Συμπληρώνονται δε με κάθε αναγκαίο στοιχείο για την ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου. Το ειδικό αυτό μητρώο τηρείται επαρκώς τεκμηριωμένο και επικαιροποιημένο με ευθύνη του νομίμου εκπροσώπου ή ειδικώς εξουσιοδοτημένου προσώπου με απόφαση του αρμόδιου εταιρικού καταστατικού οργάνου και με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, καταχωρίζεται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, με τη χρήση των κωδικών εισαγωγής της ηλεκτρονικής πλατφόρμας taxisnet, μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την ημερομηνία σταδιακής έναρξης καταχώρισης ανά είδος εταιρικής οντότητας που καθορίζει η απόφαση της παραγράφου 11. Η καταχώριση αλλαγών στα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων γίνεται μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την ημερομηνία επέλευσής τους».

Στη Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.) δημιουργείται, με χρήση διαδικτυακής ηλεκτρονικής εφαρμογής, Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, το οποίο συνδέεται ηλεκτρονικά με το Α.Φ.Μ. κάθε νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας και για το οποίο η Α.Α.Δ.Ε. διαθέτει τα απαραίτητα στοιχεία από το φορολογικό μητρώο κατά παρέκκλιση των κειμένων διατάξεων.

Το Κεντρικό Μητρώο μπορεί, επίσης, να συνδέεται με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης, από το οποίο διατίθενται τα απαραίτητα στοιχεία για το νομικό πρόσωπο ή τη νομική οντότητα, καθώς και με τα Αποθετήρια Τίτλων, ή και κάθε άλλο φορέα όπου τηρούνται πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους των εταιρικών και λοιπών οντοτήτων που έχουν έδρα στην Ελλάδα.

Πρόσβαση στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων έχουν η Αρχή και οι αρμόδιες εισαγγελικές ή άλλες αρχές με ερευνητικές ή ελεγκτικές αρμοδιότητες στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας χωρίς κανένα περιορισμό, καθώς και οι αρμόδιες αρχές και τα υπόχρεα πρόσωπα αποκλειστικά στο πλαίσιο της εφαρμογής των μέτρων δέουσας επιμέλειας.

Η πρόσβαση του κοινού στο Μητρώο της παραγράφου 4 είναι ελεύθερη μόνο ως προς τις πληροφορίες που αφορούν το ονοματεπώνυμο, την υπηκοότητα και το είδος και την έκταση των δικαιωμάτων που κατέχουν οι πραγματικοί δικαιούχοι.

Η μη συμμόρφωση των υπόχρεων συνεπάγεται τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού έκδοσης φορολογικής ενημερότητας των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων. Παράλληλα με απόφαση της Αρχής επιβάλλεται σε βάρος των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ και τίθεται προθεσμία για τη συμμόρφωσή τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται.

Για την υλοποίηση της ανωτέρω νομοθετικής πρόβλεψης, εκδόθηκαν εφαρμοστικές διατάξεις, μεταξύ των οποίων και η ΥΑ 673//2019 (ΦΕΚ Β 2443 2019) η οποία ρυθμίζει τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης του συνόλου των νομικών οντοτήτων κερδοσκοπικού και μη χαρακτήρα που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα καθώς και εξειδίκευσε τα στοιχεία της καταχώρισης τόσο των υπόχρεων όσο και των πραγματικών δικαιούχων ( την ιδιότητα του τελευταίου φέρει το μέλος Δ.Σ., ο δ/νων σύμβουλος, ο εντεταλμένος σύμβουλος, ο διοικητής, ο γενικός δ/ντής, δ/ντής, ως και κάθε άλλο πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση, διαχείριση ή εκπροσώπηση της εταιρείας, εταίρος καθώς και ο μέτοχος κλπ) αλλά και του είδους και της έκτασης των δικαιωμάτων τους ( π.χ. είδος μέλους, είδος τίτλου, ποσοστό ιδιοκτησίας, ποσοστό δικαιώματος ψήφου κλπ).

Η παραγωγική λειτουργία της εφαρμογής για τη διευκόλυνση των υπόχρεων ορίστηκε να γίνει σταδιακά και οι υπόχρεοι χωρίστηκαν σε «ομάδες». Ως χρόνος για τη συμμόρφωση ορίστηκε για:

  1. την Ομάδα Α από 16/09/2019 - 14/10/2019 (ενδεικτικά, αστική εταιρεία Δικηγόρων, ναυτική εταιρεία, κ.α.)
  2. την Ομάδα Β από 30/09/2019 - 01/11/2019 (ενδεικτικά, ΙΜΕ ΕΠΕ μονοπρόσωπη, κοι.σ.πε., μονοπρόσωπη α.ε., ίδρυμα, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, κοινοπραξία, διαχείριση κτιρίων κ.α.) και
  3. για Ομάδα Γ από 14/10/2019 - 29/11/2019 (ενδεικτικά, ο.ε. , ε.ε., ε.π.ε., ι.κ.ε α.ε.).

Εφιστούμε ιδιαίτερα την προσοχή στο γεγονός της συμμόρφωσης των υπόχρεων προς το νεοπαγές αυτό νομικό καθεστώς, καθότι επίκεινται ιδιαίτερα αυστηρές διοικητικές κυρώσεις, όπως η αναστολή χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας αλλά και η επιβολή προστίμων που διπλασιάζονται σε περίπτωση επανειλημμένης μη συμμόρφωσης.