Κατά το άρθρο 1 εδ. α` και β` Ν. 3068/2002, "Το Δημόσιο, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται, χωρίς καθυστέρηση, προς τις δικαστικές αποφάσεις και να προβαίνουν σε όλες τις ενέργειες που επιβάλλονται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής και για την εκτέλεση των αποφάσεων. Δικαστικές αποφάσεις κατά την έννοια του προηγουμένου εδαφίου είναι όλες οι αποφάσεις των διοικητικών, πολιτικών, ποινικών και ειδικών δικαστηρίων που παράγουν υποχρέωση συμμόρφωσης ή είναι εκτελεστές κατά τις οικείες δικονομικές διατάξεις και του όρους που κάθε απόφαση τάσσει".
Η αρμοδιότητα για τη λήψη των προβλεπόμενων από το άρθρο 3 Ν. 3068/2002 μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις ανατέθηκε, εφόσον πρόκειται για αποφάσεις πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων όλων των βαθμίδων, σε τριμελές συμβούλιο του Αρείου Πάγου. Κατά δε το άρθρο 3 παρ. 1 του ΠΔ 61/2004, το οποίο εκδόθηκε κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 3 παρ. 8 του ίδιου ως άνω νόμου και με το οποίο ρυθμίζονται τα της διαδικασίας ελέγχου της συμμόρφωσης της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, ορίζονται τα εξής: "Το συμβούλιο συντάσσει πρακτικό μέσα σε δύο μήνες από τότε που περιέρχεται σ` αυτό η αίτηση, με το οποίο, εφόσον συντρέχει περίπτωση, καλεί την αρχή να υποβάλει στοιχεία και απόψεις, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Ν. 3068/2002. Σε αντίθετη περίπτωση, απορρίπτει την αίτηση με απόφαση, η οποία περιέχει συνοπτική αιτιολογία".
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 94 παρ. 4 εδ. γ` του Συντάγματος, οι δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται αναγκαστικά και κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Κατά δε το άρθρο 4 παρ. 1 Ν. 3068/2002, "Η αναγκαστική εκτέλεση για να ικανοποιηθεί χρηματική απαίτηση κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ. γίνεται με κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας αυτών. Αποκλείεται η κατάσχεση απαιτήσεων που πηγάζουν από έννομη σχέση δημοσίου δικαίου ή απαιτήσεων χρηματικού ή μη αντικειμένου το οποίο έχει ταχθεί για την άμεση εξυπηρέτηση ειδικού δημόσιου σκοπού". Αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. επιτρέπεται μετά την παρέλευση εξήντα ημερών από την επίδοση της απόφασης στον Υπουργό που είναι αρμόδιος για την πληρωμή ή στον εκπρόσωπο του Ν.Π.Δ.Δ. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του όγδοου βιβλίου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η καταψηφιστική δικαστική απόφαση εκτελείται κατά της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ, μόνο, όμως, όταν καταστεί αμετάκλητη, σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν.1715/1951, όπως αυτό συμπληρώθηκε με το άρθρο 41 παρ. 11 του ν. 2065/1992, διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 περ. 18 του Εισ.Ν. Κ.Πολ.Δ. και δεν καταργήθηκε μέχρι σήμερα ( ΑΠ 28/2022, ΑΠ 20/2016), που εισάγει δικονομικό προνόμιο του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.8 του ν.4238/2014 και ως προς τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., τις Δ.Υ.Πε, και τον e-Ε.Φ.Κ.Α., που είναι Ν.Π.Δ.Δ.
Εξάλλου, κατά την παρ. 6 του άρθρου 3 του ίδιου πιο πάνω νόμου 3068/2002, σε περίπτωση καταψηφιστικής απόφασης με αντικείμενο χρηματική παροχή, η αίτηση προς το τριμελές συμβούλιο υποβάλλεται μόνο όταν η αναγκαστική εκτέλεση που επιχείρησε ο δικαιούχος απέβη άκαρπη ή είναι φανερό ότι θα απέβαινε άκαρπη.
Από τις πιο πάνω διατάξεις προκύπτει ότι η υπ' αυτών προβλεπόμενη διαδικασία ελέγχου συμμόρφωσης της διοίκησης προς τις προαναφερόμενες αποφάσεις, αποτελεί στην πραγματικότητα μορφή εξαναγκασμού αυτής (διοίκησης) προς συμμόρφωσή της προς το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και πρέπει να αποτελεί το έσχατο μέσο προς τούτο και όχι να υποκαθιστά τη διαδικασία της άμεσης ή έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης των εκτελεστών καταψηφιστικών δικαστικών αποφάσεων σε βάρος του Δημοσίου ή σε βάρος των Ν.Π.Δ.Δ.
Κατά συνέπεια, σε περίπτωση, κατά την οποία παρέχεται με την μη εκτελούμενη από τη διοίκηση καταψηφιστική δικαστική απόφαση η δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης (άμεσης ή έμμεσης) αυτής, κατά τα άρθρα 941, 943, 946 και 947 του ΚΠολΔικ, κατά του Δημοσίου ή κατά των Ν.Π.Δ.Δ., πρέπει να προκύπτει εκ των υποβαλλομένων προς το Τριμελές Συμβούλιο στοιχείων, εάν έλαβε χώρα ή όχι τέτοια εκτέλεση και ποίο είναι το αποτέλεσμά της (ΑΠ 20/2023).
