Με τον Ν. 5209/2025, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο υπ’ αριθμόν 100/Α/13-06-2025 ΦΕΚ, καταργήθηκε εξ ολοκλήρου ο προϊσχύσας Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας – κατ’ άρθρο 115 περ. β’ του ν. 5209/2025 – όπως αυτός είχε θεσπιστεί με τον Ν. 2696/1999, και τέθηκε σε ισχύ ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Μάλιστα, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας τέθηκε, κατ’ αρχήν, σε ισχύ άμα τη δημοσιεύσει του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), ήτοι από 13-06-2025. Εξαίρεση αποτελούν τα Μέρη Α’ έως Δ’, τα οποία τέθηκαν σε ισχύ 3 μήνες μετά τη δημοσίευση του Νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως – ήτοι στις 13-09-2025 –, εκτός από τις διατάξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 132, οι οποίες ως προς τις παραβάσεις τους ισχύουν ήδη από τις 13-06-2025.
Η άμεση αυτή θέση σε ισχύ του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας καταδεικνύει, σε συνδυασμό με την αυστηροποίηση των κυρώσεων που προβλέπει το νέο νομοθέτημα, τη βούληση του Νομοθέτη να μεριμνήσει για τις συμπεριφορές αυτές που συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση του αριθμού τροχαίων ατυχημάτων, καθώς η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε τροχαία ατυχήματα. Πρόκειται για ένα τυπικό παράδειγμα διαβαθμισμένης έναρξης ισχύος, όπως συναντάται σε πλείστα ευρωπαϊκά νομοθετήματα, όπου επιδιώκεται άμεσο αποτρεπτικό αποτέλεσμα για συμπεριφορές υψηλού κινδύνου.
Το παρόν άρθρο επιδίδεται στην ανάλυση της παραβίασης της πινακίδας STOP (P-2) κατ’ άρθρο 7 του νέου Κ.Ο.Κ. και της παραβίασης του ερυθρού σηματοδότη για οχούμενους (ήτοι, όχι ποδηλάτες) κατ’ άρθρο 9 του ιδίου νόμου.
Τα ανωτέρω άρθρα (7 και 9 του νΚΟΚ), αφού περιγράφονται αναλυτικά και επακριβώς όλες οι πινακίδες που αποτελούν σήμανση οδών – συμπεριλαμβανομένης της πινακίδας STOP, όπου εδώ ενδιαφέρει – αλλά και η φωτεινή σηματοδότηση για την κυκλοφορία οχημάτων – αντίστοιχα –, θεσπίζονται και οι κυρώσεις που επιβάλλονται στον παραβάτη των διατάξεων αυτών.
Αναλυτικότερα, η παράγραφος 11 του άρθρου 7 του νΚΟΚ θεσπίζει τις διαβαθμισμένες, ανάλογα με τη βαρύτητα του αποτελέσματος που επιφέρει η παράβαση, κυρώσεις που επιβάλλονται στον οδηγό που δε συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που θέτει το οικείο άρθρο. Συγκεκριμένα, η παραβίαση της πινακίδας STOP (Υποχρεωτική διακοπή πορείας) συνεπάγεται την επιβολή προστίμου ύψους 350 ευρώ και την αφαίρεση άδειας οδήγησης, άδειας κυκλοφορίας και πινακίδων για 30 ημέρες, ενώ σε περίπτωση που η μη συμμόρφωση έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση τροχαίου ατυχήματος, επιβάλλεται πρόστιμο 700 ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες. Τέλος, στην περίπτωση που ο οδηγός γίνει υπαίτιος τροχαίου ατυχήματος, με το οποίο επήλθε βαριά σωματική βλάβη ή σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις ή θάνατος ή θάνατοι μεγάλου αριθμού ανθρώπων επιβάλλονται οι ποινές των περ. γγ) και δδ) της παρ. 1 του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α` 95), ήτοι με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη, αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις και με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών, αν η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο άλλου. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.
Η παράγραφος 3 του άρθρου 9 του νΚΟΚ, αντίστοιχα, προβλέπει τις επιβαλλόμενες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης ερυθρού σηματοδότη.
Κατ’ αρχήν, οι παραβάτες τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο ύψους 30 ευρώ, εκτός εάν πρόκειται για:
- σταθερό ερυθρό φως κυκλικής μορφής, όπου ο οδηγός υποχρεούται να σταματά προ της ειδικής γραμμής διακοπής αυτής ή, αν δεν υπάρχει τέτοια, σε αρκετή απόσταση από τον σηματοδότη, ώστε η σηματοδότηση να είναι σε αυτόν ευχερώς ορατή, και να παραμένει σε στάση μέχρις ότου ανάψει το πράσινο φως. Ο οδηγός δεν εισέρχεται στον οδικό κόμβο, ούτε κινείται πάνω στις διαβάσεις πεζών, εάν ο σηματοδότης είναι τοποθετημένος στο μέσο ή στην απέναντι πλευρά του κόμβου,
- απλό ερυθρό φως, το οποίο αναβοσβήνει (αναλάμπον), κυκλικής μορφής ή διπλό εναλλασσόμενο στον ίδιο ιστό, στο ίδιο ύψος και προς την ίδια κατεύθυνση, το οποίο υποδηλώνει την ύπαρξη μεγάλου κινδύνου, όπου ο οδηγός οφείλει να ακινητοποιεί το όχημά του, όπως ανωτέρω. Η σηματοδότηση αυτή χρησιμοποιείται μόνο σε ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, σε προσβάσεις σε κινητές γέφυρες ή αποβάθρες οχηματαγωγών, όταν πυροσβεστικά οχήματα εισέρχονται στην οδό ή πλησιάζουν αεροσκάφη, τα οποία θα διέλθουν σε χαμηλό ύψος πάνω από την οδό,ερυθρό φως με μορφή βέλους, όπου ο οδηγός απαγορεύεται να κινηθεί προς την κατεύθυνση που δείχνει το βέλος και σταματά το όχημά του, όπως στην πρώτη περίπτωση.· φως με μορφή δύο (2) ράβδων που τέμνονται σε σχήμα «Χ», το οποίο είναι τοποθετημένο πάνω από λωρίδα κυκλοφορίας, σε οδόστρωμα με περισσότερες από δύο (2) λωρίδες, οι οποίες χωρίζονται με κατά μήκος διαγραμμίσεις και εφόσον το χρώμα του φωτός είναι κόκκινο, απαγορεύεται η χρησιμοποίηση της λωρίδας αυτής. Εφόσον το χρώμα του φωτός είναι πράσινο και έχει τη μορφή ενός βέλους το οποίο δείχνει προς τα κάτω, παρέχεται δικαίωμα κίνησης στη λωρίδα αυτή.
Εφόσον, λοιπόν, πρόκειται για παράβαση των ανωτέρω περιπτώσεων, κατ’ εξαίρεση του γενικού κανόνα επιβολής διοικητικού προστίμου ύψους 30 ευρώ, ο παραβάτης υπόκειται σε διοικητικό πρόστιμο ύψους 700 ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.
Εν κατακλείδι, ως εμφαίνεται από τα ανωτέρω εκτεθέντα, ο νομοθέτης σε όλες τις παραβάσεις, που υπάγονται στις διατάξεις του Νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, προχωρεί σε στάθμιση της παραβίασης αυτής καθ’ αυτής, αλλά και του αποτελέσματος που αυτή επιφέρει και αναλόγως επιβάλλει κυρώσεις, διοικητικές και υπό περιπτώσεις ποινικές. Η εν λόγω νομοθετική επιλογή καταδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για ρύθμιση και περαιτέρω πάταξη των οδηγικών αυτών συμπεριφορών, που αυξάνουν σημαντικά τον αριθμό τροχαίων ατυχημάτων στη χώρα. Οι ανωτέρω διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται στους παραβάτες υπό τη μορφή
των ατομικών διοικητικών πράξεων, είναι διοικητικές διαφορές ουσίας και ως τέτοιες υπόκεινται σε προσφυγή ουσίας ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων (άρθρο 1 παρ. 3 του ν. 1406/1983 σε συνδυασμό με το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 2721/1999). Παράλληλα, υπό προϋποθέσεις δύναται να χωρέσει και αίτηση αναστολής της εκτέλεσης των εκτελεστών αυτών ατομικών διοικητικών πράξεων, κατ’ άρθρο 200 Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.
*Η πληροφόρηση που εμπεριέχεται στο παρόν άρθρο δεν συνιστά νομική συμβουλή. Μια τέτοια νομική συμβουλή είναι δυνατό να παρασχεθεί μόνον από αρμόδια/ιο δικηγόρο του συγκεκριμένου τμήματος του γραφείου μας που εξειδικεύεται στον ειδικό τομέα δικαίου, αφού προηγουμένως λάβει υπόψη του/της το σύνολο των δεδομένων που θα εκτεθούν και θα μελετηθούν για την υπόθεσή σας
