ΜΕΡΟΣ Α’
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στις 18-03-2020 ο Υπουργός Εργασίας, κ. Γιάννης Βρούτσης έκανε λόγο για τραγική εικόνα της αγοράς εργασίας το μήνα Μάρτιο λόγω του κορονοϊού. Πράγματι, η εικόνα της Εργάνης μόνο για την τελευταία εβδομάδα καταγράφει 30.000 απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα! Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι μέσα στο νούμερο των 30.000 δεν συμπεριλαμβάνονται οι αλλαγές συμβάσεων και οι υποχρεωτικές άδειες, κάτι που σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι πολύ χειρότερο. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την έλλειψη ψυχραιμίας υπό την οποία ενήργησε ένα σημαντικό μέρος των εργοδοτών, στην προσπάθειά του να μειώσει το κόστος της λειτουργίας του, δίχως, όμως υποχρεωτικώς, η κίνησή του αυτή να ενισχύει την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της επιχείρησής τους. Πράγματι, τo τελευταίο διάστημα δημοσιεύθηκαν και εξακολουθούν να δημοσιεύονται Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις αναφορικά με την αναστολή λειτουργίας διαρκώς και περισσότερων επιχειρήσεων αλλά και τη λήψη μέτρων προστασίας των μισθωτών, για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του κορονοϊού, αρχής γενόμενης από την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 25-2-2020 «Κατεπείγοντα μέτρα αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορονοϊού» (ΦΕΚ 42/Α/25-2-2020). Εν συνεχεία, προβλέφθηκαν τα ακόλουθα:
Α1. Με την υπ' αριθμ. Δ1α/ΓΠ.οικ. 17733 ΚΥΑ - ΦΕΚ Β 833/12-03-2020 επιβλήθηκε το μέτρο της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας θεάτρων, κινηματογράφων, χώρων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, κέντρων διασκέδασης, παιδότοπων, δημόσιων και ιδιωτικών γυμναστηρίων, ιδιωτικών σχολών εκμάθησης αθλημάτων, κολυμβητηρίων κλειστών και ανοικτών στο σύνολο της Επικράτειας, για το χρονικό διάστημα από 13.3.2020 έως και 27.3.2020.
Ειδικότερα, απαγορεύτηκε η λειτουργία σε:
- Εμπορικά κέντρα, πολυκαταστήματα (shops in a shop), εκπτωτικά χωριά
- Καφετέριες, καφενεία, μπαρ και επιχειρήσεις εστίασης με εξαίρεση τις υπηρεσίες delivery και take-away
- Κέντρα διασκέδασης
- Κινηματογράφους, θέατρα, αίθουσες θεαμάτων
- Βιβλιοθήκες
- Μουσεία, αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους
- Πρακτορεία τυχερών παιγνίων, καζίνο, λέσχες παιγνίων με την εξαίρεση τους πλανόδιους πωλητές και τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια
- Αθλητικές εγκαταστάσεις, αθλητικούς ομίλους, πολιτιστικούς ομίλους και σωματεία Θεματικά πάρκα (λούνα παρκ κλπ) - εξαιρούνται οι δημόσιοι ανοιχτοί χώροι αναψυχής
- Κουρεία, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής-μασάζ, οίκους ανοχής, κέντρα δερματοστιξίας (τατουάζ) και τρυπήματος δέρματος/σώματος
Ανοιχτά παρέμειναν:
- Λιανεμπόριο με εξαίρεση τα ανωτέρω
- Λιανεμπόριο τροφίμων (π.χ. σούπερ μάρκετ)
- Λαϊκές αγορές
- Φούρνοι και ζαχαροπλαστεία χωρίς τραπεζοκαθίσματα
- Φαρμακεία
- Ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας
- Καφετέριες (κατά το μέρος που κάνουν διανομή προϊόντων και takeaway)
- Ξενοδοχεία (αυστηρά για εξυπηρέτηση των τουριστών με τη δυνατότητα delivery και take away από το μπαρ ή το εστιατόριο που λειτουργεί εντός)
- Τράπεζες (με ειδικές οδηγίες για άδεια παρουσίας έως 5 άτομα σε κάθε κατάστημα / γκισέ με μέτρα προστασίας, δυνατότητα επιμήκυνσης ωραρίου και καταβολή συντάξεων σε περισσότερες ημέρες / λειτουργίες πχ δανείων σε απογευματινές ώρες και σύσταση για διαδικτυακές συναλλαγές)
- Τηλεφωνικά κέντρα με ειδικές οδηγίες για κατάλληλη απόσταση και μέτρα υγιεινής των εργαζομένων
Α.2. Από 18-03-2020 με νέα ΚΥΑ (ΦΕΚ Β 915/17-03-2020) αναστέλλεται η λειτουργία των καταστημάτων του λιανεμπορίου που έχουν συναλλαγές με το κοινό (δηλαδή των εμπορικών καταστημάτων) από 18-03-2020 ως 31-03-2020.
Η αναστολή λειτουργίας των καταστημάτων του λιανεμπορίου από 18.3.2020 δεν αφορά σε ότι συνδέεται με την αλυσίδα τροφοδοσίας.
Ειδικότερα, αναστέλλεται από 18.3.2020 η λειτουργία των καταστημάτων του λιανεμπορίου που έχουν συναλλαγές με το κοινό (δηλαδή των εμπορικών καταστημάτων).
Ενδεικτικά ΔΕΝ ΚΛΕΙΝΟΥΝ:
- Όλες οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ειδών για την κάλυψη των οικιακών αναγκών, ιδίως super markets, παντοπωλεία, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία, οπωροπωλεία, κάβες.
- Τα φαρμακεία καθώς και τα καταστήματα αναπηρικών και ορθοπεδικών ειδών και τα καταστήματα ιατρικών και βιομηχανικών αερίων και μηχανημάτων.
- Τα καταστήματα οπτικών, καθώς και τα καταστήματα πώλησης ακουστικών βαρηκοΐας, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας σε τηλέφωνο ανάγκης που θα δίδεται από τους καταστηματάρχες.
- Οι δραστηριότητες που αφορούν διανομή προϊόντων, (delivery ήroom service) και παροχή προϊόντων σε πακέτο από το κατάστημα (take away), εφόσον δεν επιτρέπεται η χρήση τραπεζοκαθισμάτων και το σερβίρισμα.
- Οι λαϊκές δημοτικές αγορές κατά το μέρος μόνο που πωλούνται προϊόντα του πρωτογενούς τομέα, τηρουμένων των περιορισμών για το μη συγχρωτισμό.
- Τα πρατήρια υγρών καυσίμων
- Τα συνεργεία αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών, συμπεριλαμβανομένων των συνεργείων που λειτουργούν εντός καθετοποιημένων μονάδων, αντιπροσωπειών λιανικής και after sales
- Τα καταστήματα εμπορίας και επισκευής ποδηλάτων
- Τα περίπτερα και τα μίνι μάρκετ ή καταστήματα πώλησης ψιλικών
- Τα καθαριστήρια
- Τα καταστήματα παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών και λοιπών υπηρεσιώνcourier
- Τα καταστήματα πώλησης και διατροφής ζώων συντροφιάς, ζωοτροφών ή κτηνιατρικών φαρμάκων
- Τα καταστήματα των τηλεπικοινωνιακών παρόχων, κατά το μέρος που αφορά υπηρεσίες πληρωμής λογαριασμών, ανανέωσης υπολοίπου, επισκευής και αντικατάστασης κινητών συσκευών, καθώς και οι υπηρεσίες ηλεκτρονικού ή τηλεφωνικού εμπορίου με παράδοση κατ’ οίκον, τηρουμένων των περιορισμών για το μη συγχρωτισμό εντός των καταστημάτων.
- Τα καταστήματα εταιρειών παροχής ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τα καταστήματα εμπορίας φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων, πολλαπλασιαστικού υλικού και γεωργικών φαρμάκων ή υλικών.
- Τα εμπορικά καταστήματα εντός των λιμανιών και των αεροδρομίων όλης της χώρας, τηρουμένων των περιορισμών για το μη συγχρωτισμό εντός των καταστημάτων.
- Η απαγόρευση της παρούσας δεν καταλαμβάνει τα εμπορικά καταστήματα κατά το μέρος που εκτελούν ηλεκτρονικές παραγγελίες που παραδίδονται στη διεύθυνση του πελάτη.
Διευρύνεται το ωράριο λειτουργίας των super markets από τις 07:00 - 22:00 ενώ θα είναι ανοιχτά και τις προσεχείς Κυριακές.
Α.3. Εν τω μεταξύ έχει δημοσιευθεί η ΠΝΠ ΦΕΚ Α’ 64 - 14/3/2020 «Μηχανισμός στήριξης των εργαζομένων σε επιχειρήσεις που κλείνουν προσωρινά», η οποία ορίζει ότι:
Οι επιχειρήσεις-εργοδότες στους οποίους επιβάλλεται ή έχει επιβληθεί το μέτρο της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας, κατόπιν εντολής δημόσιας αρχής, υποχρεούνται να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση στο Πληροφοριακό Σύστημα (Π.Σ.) ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία δηλώνουν ότι η επιχείρησή τους τελεί υπό το καθεστώς προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας. Τα στοιχεία των εργαζομένων των επιχειρήσεων αυτών αντλούνται αυτόματα από το Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ.
Οι εργαζόμενοι, οι οποίοι εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας σε επιχειρήσεις - εργοδότες της παρ. 1, υποβάλλουν ατομικά υπεύθυνη δήλωση σε ηλεκτρονική πλατφόρμα, που τηρείται για τον σκοπό αυτό στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Οι εργαζόμενοι δηλώνουν τα προσωπικά τους στοιχεία, τα στοιχεία του προσωπικού τους τραπεζικού λογαριασμού (ΙΒΑΝ), καθώς και τα στοιχεία της επιχείρησης στην οποία εργάζονται, προκειμένου να συμπεριληφθούν στον ειδικό μηχανισμό στήριξης της παρ. 1.
Για την εφαρμογή των ανωτέρω λαμβάνονται όλα τα απαιτούμενα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των υποκειμένων σε όλες τις επεξεργασίες που θεσπίζονται στο παρόν.
Από τον ανωτέρω ειδικό μηχανισμό στήριξης εξαιρούνται:
- όσοι εργάζονται εξ αποστάσεως,
- όσοι διατελούν σε πάσης φύσεως νόμιμη άδεια,
- όσοι εργάζονται ως προσωπικό ασφαλείας και
- οι εργαζόμενοι, των οποίων η σχέση εξαρτημένης εργασίας
δεν αναστέλλεται λόγω της απαγόρευσης λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Ήδη, στις 18-03-2020, ανακοινώθηκε το επίδομα που θα πάρουν οι εργαζόμενοι των επιχειρήσεων που κλείνουν προσωρινά λόγω, κορονοϊού. Το επίδομα ανέρχεται στα 800,00 ευρώ και δικαιούχοι είναι όλοι οι εργαζόμενοι με σχέση εξαρτημένης εργασίας στις επιχειρήσεις που αναστέλλουν τη λειτουργία τους μετά από κρατική εντολή. Το επίδομα σύμφωνα με τις εξαγγελίες θα χορηγηθεί αρχές Απριλίου, για το διάστημα από 15/3/2020 έως 30/4/2020, ενώ επίσης η ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων αυτών θα καλυφθεί από το κράτος με βάση τις πραγματικές αποδοχές τους.
Στις επιχειρήσεις αυτές, απαγορεύεται η απόλυση εργαζομένων. οι οποίες σε περίπτωση που πραγματοποιηθούν θα θεωρούνται άκυρες. Μέχρι σήμερα, η συνέπεια αυτή έχει ανακοινωθεί μόνο σε προφορικό επίπεδο. Αυτονόητο, είναι, ότι εάν δεν περιληφθεί σε ρητή διάταξη κανονιστικής ισχύος, τότε η απόλυση θα είναι νόμιμη, σε κάθε δε περίπτωση θα δύναται να ελεγχθεί ως καταχρηστική μετά από προσφυγή στο οικείο Μονομελές Πρωτοδικείο εκ μέρους του εργαζόμενου.
Β. ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Για όσες επιχειρήσεις εξακολουθούν τη λειτουργία τους, παρουσιάζοντας στη συντριπτική πλειοψηφία τους, κάθετη πτώση του τζίρου- προκειμένου για τη διασφάλιση της συνέχισης της λειτουργίας τους αλλά και διάσωση των θέσεων εργασίας, κρίσιμη όσο ποτέ θεωρείται εν προκειμένω η λήψη μέτρων προσωρινής κατά το δυνατόν ισχύος, ήτοι τόσο η χορήγηση αδειών (Γ. κεφάλαιο παρούσας μελέτης) όσο και η εφαρμογή ελαστικών μορφών εργασίας ( Δ κεφάλαιο παρούσας μελέτης), με προσωρινή ισχύ και ενόσω διαρκούν οι έκτακτες συνθήκες στην χώρα. Ειδικότερα, εργοδότης και εργαζόμενοι μπορούν για την αποφυγή απολύσεων να καταφύγουν, από κοινού ή με πρωτοβουλία του εργοδότη, κατά περίπτωση, στα κάτωθι μέτρα:
Γ. ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΤΥΠΟΙ ΑΔΕΙΩΝ
Γ.1. Χορήγηση κανονικής άδειας
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία μπορεί να δοθεί κανονική άδεια (με αποδοχές) εξαιτίας σοβαρής ανάγκης της επιχείρησης, έστω και με μη τήρηση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών, όπως κατάτμηση κ.λπ.. συνεπεία των εξαιρετικών εν προκειμένω περιστάσεων, που δικαιολογούν μία διασταλτική εφαρμογή των οριζομένων στον Α.Ν 539/45.
Γ.2. Χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών
Η άνευ αποδοχών άδεια των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα στηρίζεται στην αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων και δεν ρυθμίζεται από τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων μισθωτών ( όπου η χορήγηση αυτής μπορεί να προβλέπεται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διαιτητικές αποφάσεις ή κανονισμούς εργασίας). Η χορήγηση της άδειας αυτής δεν μπορεί να δοθεί υποχρεωτικά και μονομερώς, αλλά απαιτεί συμφωνία των μερών, ενώ κατά τη διάρκειά της η σύμβαση εργασίας δεν λύεται αλλά απλώς αναστέλλεται. Στην πράξη την αιτείται εγγράφως ο εργαζόμενος και την αποδέχεται ο μισθωτός, ανεξαρτήτως του με ποιου την πραγματική πρωτοβουλία εκκινεί η διαδικασία αυτή. Αυτό έχει σαν απόρροια ο εργαζόμενος να δύναται κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα να εργαστεί και σε έτερο εργοδότη, ενώ ο αρχικός εργοδότης δεν υποχρεούται σε καταβολή μισθών και ασφαλιστικών εισφορών. Ωστόσο, ο χρόνος της άδειας αυτής θεωρείται ως χρόνος υπηρεσίας και έτσι υπολογίζεται ως προς τη θεμελίωση δικαιωμάτων, τα οποία σχετίζονται με την προϋπηρεσία.Η άνευ αποδοχών άδεια δεν στερεί -καταρχήν- από το μισθωτό το δικαίωμα λήψεως και της κανονικής του αδείας. Αυτό συμβαίνει όταν η άνευ αποδοχών απουσία του μισθωτού είναι απολύτως δικαιολογημένη από σοβαρό λόγο ή όταν ο μισθωτός κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα ανάλωσε σημαντικές πνευματικές ή σωματικές δυνάμεις. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, η άνευ αποδοχών άδεια καλό είναι να χορηγείται μετά την εξάντληση της κανονικής άδειας ή να συμφωνείται εξαρχής μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη το κατά πόσον θα επηρεαστεί τελικώς η μετ’ αποδοχών άδεια του μισθωτού.
Γ.3. Η χορήγηση της νεοπαγούς «άδειας ειδικού σκοπού» (ΠΝΠ ΦΕΚ Α 55/11-03-2020). Τα ανωτέρω μέτρα εξειδικεύθηκαν με την υπ’ αριθμ. πρωτ.12339/404/12.3.2020 Εγκύκλιο του ΥΠΕΚΥ «Έκτακτα και προσωρινά μέτρα στην αγορά εργασίας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19»:
Οι γονείς εργαζόμενοι, δύνανται να κάνουν χρήση της άδειας ειδικού σκοπού.
Ως γονείς εργαζόμενοι για τις ανάγκες της παρούσας νοούνται οι γονείς παιδιών:
αα) που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς,
αβ) που φοιτούν σε σχολικές μονάδες υποχρεωτικής εκπαίδευσης,
αγ) που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας των παιδιών, καθώς και οι εργαζόμενοι γονείς ατόμων με αναπηρία, τα οποία, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους, είναι ωφελούμενοι σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία.
Προς διευκόλυνση των γονέων εργαζομένων λόγω αναστολής της λειτουργίας των ανωτέρω μονάδων, στο πλαίσιο λήψης προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διάδοσης του κορονοϊού, θεσμοθετείται με την παρούσα ΠΝΠ, για όσο διάστημα παραμένουν κλειστές οι ανωτέρω μονάδες, δικαίωμα λήψης άδειας ειδικού σκοπού διάρκειας κατ’ ελάχιστον τριών (3) ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι ο εργαζόμενος κάνει χρήση μιας (1) ημέρας από την κανονική του άδεια για κάθε τρεις (3) ημέρες της άδειας ειδικού σκοπού, στο πλαίσιο της τριμερούς συμμετοχής στο έκτακτο και προσωρινό αυτό μέτρο. Η ανωτέρω άδεια μπορεί να ληφθεί από την έναρξη ισχύος της παρούσας και μέχρι τις 10.4.2020, εφόσον ένας τουλάχιστον γονέας εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα ως μισθωτός, ακόμα και εάν ο άλλος γονέας είναι ελεύθερος επαγγελματίας.
β) Σε περίπτωση κατά την οποία και οι δύο γονείς είναι μισθωτοί, στον ίδιο ή σε διαφορετικούς εργοδότες, με κοινή τους υπεύθυνη δήλωση προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, γνωστοποιούν ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση της ανωτέρω άδειας ή, σε περίπτωση που μοιραστούν την άδεια, τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα χρήσης της από καθέναν από αυτούς.
γ) Σε περίπτωση που ο ένας γονέας είναι εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα ενώ ο άλλος στο Δημόσιο κατά την έννοια του άρθρου 5, απαιτείται η προσκόμιση στον εργοδότη της υπεύθυνης δήλωσης του εργαζόμενου γονέα στο Δημόσιο ότι δεν έχει κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, προκειμένου ο μισθωτός του ιδιωτικού τομέα να μπορεί να κάνει χρήση της άδειας αυτής.
δ) Σε περίπτωση που εργάζεται μόνο ένας εκ των δύο γονέων, τότε αυτός δεν μπορεί να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, εκτός και αν ο γονέας που δεν εργάζεται νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από τον κορονοϊό ή είναι άτομο με αναπηρία (ΑμεΑ) και λαμβάνει επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ).
ε) Σε περίπτωση διαζυγίου ή διάστασης γονέων, την άδεια ειδικού σκοπού λαμβάνει ο γονέας, ο οποίος έχει την επιμέλεια του παιδιού ή τη γονική μέριμνα, εκτός και αν μεταξύ τους συμφωνήσουν διαφορετικά, σύμφωνα με την κοινή τους υπεύθυνη δήλωση ως ανωτέρω.
στ) Ο εργοδότης υποχρεούται να δηλώσει στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όσους εργαζομένους του έκαναν χρήση της ανωτέρω άδειας, καθώς και τη διάρκεια αυτής, μετά το πέρας της 10ης.4.2020 και σε κάθε περίπτωση μέχρι τις 15.4.2020. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων καθορίζεται κάθε όρος και λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος εδαφίου.
ζ) Σε κάθε περίπτωση, για να δύναται εργαζόμενος/η να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού πρέπει να πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις για λήψη ετήσιας κανονικής άδειας τουλάχιστον έξι (6) ημερών στην εξαήμερη εργασία και πέντε (5) ημερών στην πενθήμερη εργασία. Σε περίπτωση που δεν πληρούται η ως άνω προϋπόθεση, τότε δικαιούται την άδεια ειδικού σκοπού κατ’ αναλογία των ημερών κανονικής αδείας που δικαιούται.
η) Από τις ημέρες της άδειας ειδικού σκοπού τα δύο τρίτα (2/3) καλύπτονται από τον εργοδότη, και το ένα τρίτο (1/3) από τον τακτικό προϋπολογισμό, μετά από διασταύρωση με τα στοιχεία των Υπουργείων Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Εσωτερικών, όπως αυτή ορίζεται σε κοινή απόφαση των αρμοδίων Υπουργών.
θ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, και Υγείας, παρατείνεται ο χρόνος εφαρμογής του κατά τα ανωτέρω έκτακτου και προσωρινού μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη την πορεία εξέλιξης του φαινομένου.
Γ.4. Χορήγηση άδειας ασθενείας
Εάν ο μισθωτός ασθενήσει και απέχει από την εργασία του για διάστημα μέχρι 3 ημέρες, οσεσδήποτε φορές μέσα στο έτος, δεν δικαιούται να λάβει επίδομα ασθένειας. Αλλά ούτε και υπολογίζεται ο χρόνος αυτός σαν χρόνος αναμονής για άλλη περίπτωση ασθένειας και επομένως, αν αρρωστήσει στη συνέχεια μέσα στο αυτό έτος πάνω από 3 ημέρες θα του χορηγηθεί επίδομα ασθένειας από την 4η ημέρα. Ως εκ τούτου ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κάθε φορά τις αποδοχές ασθένειας 3 ημερών, όχι διαρκώς αλλά μέχρι να συμπληρωθεί ο μήνας ή ο μισός μήνας (κατ έτος) ανάλογα με τον χρόνο υπηρεσίας του μισθωτού. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Α.Ν 178/1967, στις ανωτέρω περιπτώσεις απουσίας για 1-3 ημέρες από την εργασία συνεπεία ασθένειας, για τις οποίες δεν καταβάλλεται επίδομα από το ΙΚΑ, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να καταβάλλει μόνο το μισό του ημερομισθίου ή του ανάλογου ημερήσιου μισθού, αδιάφορα αν πρόκειται για πρώτη ή δεύτερη φορά.
Αντίθετα αν η ασθένεια διαρκέσει πάνω από 3 ημέρες π.χ.12 ημέρες, ο μισθωτός δικαιούται να λάβει από το ΙΚΑ επίδομα μόνο για τις 9 ημέρες της ασθένειας του, γιατί αφαιρείται ο 3ήμερος χρόνος αναμονής. Έτσι ο εργοδότης έχει υποχρέωση να καταβάλλει, για μεν τις 3 πρώτες ημέρες το μισό (1/2) μόνο του ημερομισθίου ή του ανάλογου ημερήσιου μισθού, για δε τις υπόλοιπες 9 ημέρες τη διαφορά μεταξύ του ημερομισθίου και του επιδόματος ασθένειας που καταβάλλει το ΙΚΑ.
Εάν αρρωστήσει ο μισθωτός οσεσδήποτε φορές μέσα σ' αυτό το ημερολογιακό έτος, επί 4 τουλάχιστον ημέρες σε κάθε περίπτωση, δικαιούται να λάβει επίδομα από το ΙΚΑ για όλες τις ημέρες της ασθένειας, χωρίς να υπολογιστεί χρόνος αναμονής. Αν όμως η ασθένειά του διαρκέσει το πολύ 3 ημέρες ( ή λιγότερες), οσεσδήποτε φορές στο αυτό ημερολογιακό έτος, δεν δικαιούται να λάβει επίδομα ασθενείας από το ΙΚΑ και επιβαρύνεται πλέον ο εργοδότης να καταβάλει το 1/2 των ημερομισθίων του, με τις προϋποθέσεις και τα χρονικά όρια των άρθρων 657 - 658 του ΑΚ.
Τα χρονικά όρια της επιτρεπόμενης άδειας ασθενείας ανάλογα με τα συμπληρωμένα έτη εργασίας, έχουν ως εξής:
- Μέχρι 4 ετών | Ένας (1) μήνας
- 4 έτη συμπληρωμένα | μέχρι 10 έτη Τρεις (3) μήνες
- 10 έτη συμπληρωμένα | μέχρι 15 έτη Tέσσερεις (4) μήνες
- 15 έτη συμπληρωμένα και άνω | Έξι (6) μήνες
Η αποχή λόγω ασθενείας του μισθωτού πρέπει να είναι συνεχής, μέχρι συμπληρώσεως των υπό του νόμου προβλεπόμενων ορίων. Τα χρονικά όρια αποχής, αρχίζουν από την ημέρα κατά την οποία ο μισθωτός απουσίασε συνεπεία της ασθενείας και λήγουν την αντίστοιχη ημέρα του επόμενου μηνός ή των τριών, των τεσσάρων ή των έξι μηνών, ανάλογα του χρόνου υπηρεσίας των μισθωτών κατά τη διάκριση που έγινε ανωτέρω.
Στο χρόνο αυτό συνυπολογίζονται και οι Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες. Ο Μισθωτός κατά τη διάρκεια της Ασθένειάς του απαγορεύεται να απασχολείται αλλού.
Αποδοχές Ασθενείας
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 657-658 Α.Κ., εφόσον ο μισθωτός έχει εργαστεί επί 10 τουλάχιστον ημέρες, δικαιούται, καίτοι μη εργαζόμενος, λόγω ανυπαίτιου κωλύματος (ασθένεια, ατύχημα, τοκετός κ.λ.π.) να αξιώσει από τον εργοδότη του τις αποδοχές 15 ημερών.
Αν έχει συμπληρώσει έτος υπηρεσίας, δικαιούται να λάβει τις αποδοχές ενός μηνός.
Οι μισθωτοί που αμείβονται με ημερομίσθιο, δικαιούνται να λάβουν τόσα ημερομίσθια, όσες είναι οι ημέρες εργασίας στο 15νθήμερο ή στο μήνα, ενώ οι μισθωτοί που αμείβονται με μισθό, δικαιούνται του ημίσεως ή ολόκληρου του μηνιαίου μισθού.
Από τις αποδοχές αυτές, ο εργοδότης δικαιούται να αφαιρέσει όσα τουλάχιστον έλαβε ο μισθωτός, δυνάμει υποχρεωτικής ασφάλισης.
Το έτος κατά το οποίο γεννάται η αξίωση του μισθωτού σύμφωνα με τα άρθρα 657-658 Α.Κ. δεν υπολογίζεται ημερολογιακό, αλλά εργασιακό, δηλαδή από την ημέρα προσλήψεως του μισθωτού (Ν.Σ.Κ. 170/63)
[Θα ακολουθήσει το δεύτερο (Β’) μέρος, σχετικά με τις πρόσθετες υποχρεώσεις των εργοδοτών για τις επιχειρήσεις που δεν έχουν αναστείλει τη λειτουργιά τους καθώς και για τις νόμιμες δυνατότητες εισαγωγής ελαστικών μορφών εργασίας].
Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ΦΕΚ Α 42 - 25/02/2020
Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ΦΕΚ Α 55 - 11/03/2020
Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ΦΕΚ Α 64 - 14/03/2020
Εγκύκλιος Υπεργασίας - 09/03/2020
Εγκύκλιος Υπεργασίας - 11/03/2020
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στους συνεργάτες του γραφείου μας.
