Η κατάσταση της πανδημίας εξαιτίας του Κορωνοϊού (covid-19) στην οποία βρισκόμαστε, έχει επηρεάσει όλους του τομείς της ζωής μας όπως η υγεία, η εργασία, η οικονομία, όπως είναι φυσικό άλλωστε.Στο πλαίσιο στήριξης των ανωτέρω τομέων η Ελληνική Κυβέρνηση προέβη στην λήψη μέτρων με τα οποία προσπαθεί να στηρίξει τόσο τον τομέα της υγείας, της εργασίας και της οικονομίας, μέτρα όμως τα οποία είναι πολύ νωρίς προκειμένου να διαφανεί η αποτελεσματικότητά τους.
Σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ΦΕΚ Α΄ 68/20-3-2020 «Κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, τη στήριξη της κοινωνίας και της επιχειρηματικότητας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και της δημόσιας διοίκησης», ως αυτή συμπληρώνεται με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου ΦΕΚ Α΄ 75/30-0-2020 «Μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και άλλες κατεπείγουσες διατάξεις» (άρθρο 11), και εξειδικεύεται με την υπ’ αριθμ. 12998/232 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄1078/28-3-2020), ορίζονται τα εξής:
Άρθρο 2: «Μείωση μισθώματος επαγγελματικών μισθώσεων και μισθώσεων κύριας κατοικίας:
- Ο μισθωτής επαγγελματικής μίσθωσης προς εγκατάσταση επιχείρησης, για την οποία έχουν ληφθεί ειδικά και έκτακτα μέτρα περί αναστολής ή προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας για προληπτικούς ή κατασταλτικούς λόγους που σχετίζονται με τον κορωνοϊό COVID-19, απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής του 40% του συνολικού μισθώματος για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο 2020, κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων περί μισθώσεων. Τέλος χαρτοσήμου και ΦΠΑ κατά περίπτωση υπολογίζονται εκ νέου και επιβάλλονται επί του μισθώματος που προκύπτει από την ανωτέρω μερική καταβολή. Η μερική μη καταβολή του μισθώματος του πρώτου εδαφίου δεν γεννά δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης εις βάρος του μισθωτή ούτε οποιαδήποτε άλλη αστική αξίωση. Τα οριζόμενα στα προηγούμενα εδάφια ισχύουν και για την περίπτωση μισθωτών στους οποίους έχει παραχωρηθεί έναντι μισθώματος η χρήση πράγματος, κινητού ή ακινήτου, ή και των δύο μαζί, που προορίζεται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση, στο πλαίσιο χρηματοδοτικής μίσθωσης, και αφορά σε επιχειρήσεις για τις οποίες έχουν ληφθεί ειδικά και έκτακτα μέτρα περί αναστολής ή προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας για προληπτικούς ή κατασταλτικούς λόγους που σχετίζονται με τον κορωνοϊό COVID-19.
- Η παρ. 1 ισχύει και για τις συμβάσεις μίσθωσης κύριας κατοικίας, στις οποίες μισθωτής είναι εργαζόμενος σε επιχείρηση της ίδιας παραγράφου, του οποίου έχει ανασταλεί προσωρινά η σύμβαση εργασίας λόγω των μέτρων αποφυγής της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου απαιτείται ο εργαζόμενος να συνδεόταν με σχέση εργασίας με την επιχείρηση κατά τον χρόνο έναρξης εφαρμογής των ειδικών και έκτακτων μέτρων περί αναστολής ή προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας για προληπτικούς ή κατασταλτικούς λόγους που σχετίζονται με τον κορωνοϊό COVID-19.».
Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι στα πλαίσια στήριξης τόσο των επιχειρήσεων που διακόπτουν υποχρεωτικά τη δραστηριότητά τους λόγω της διάδοσης του κορωνοϊού, όσο και για τους εργαζομένους τους, προβλέπεται προσωρινά η μείωση του μισθώματος και μόνο για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2020 κατά ποσοστό 40%, τόσο για τις επιχειρήσεις όπου έχουν εγκατεστημένη την έδρα τους όσο και για την πρώτη κατοικία των εργαζομένων τους. Δηλαδή τόσο οι επιχειρήσεις που διακόπτουν υποχρεωτικά την δραστηριότητά τους λόγω κρατικής εντολής -και όχι όσες κλείνουν με δική τους πρωτοβουλία- όσο και οι εργαζόμενοί τους, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας αναστέλλονται, θα κληθούν να καταβάλλουν οι μεν για την επαγγελματική τους έδρα, οι δε για την πρώτη κατοικία τους, μόνο το 60% του μηνιαίου μισθώματος για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2020, δίχως να γεννάται από πλευράς του εκμισθωτή δικαίωμα καταγγελίας της μισθωτικής αυτής σχέσης αλλά ούτε και κάποια άλλη αστική αξίωση. Συνακόλουθα και το ΦΠΑ κατά περίπτωση και το τέλος χαρτοσήμου, που αφορά στις επαγγελματικές μισθώσεις, αναπροσαρμόζεται με βάση το ύψος του καταβαλλόμενου (μειωμένου κατά 40%) μισθώματος για τους μήνες αυτούς.
Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, πρόκειται για ένα έκτακτο μέτρο στήριξης, που αφορά συγκεκριμένη κατηγορία δικαιούχων και αφορά προσωρινή μόνο μείωση για δύο μήνες (Μάρτιο και Απρίλιο 2020) και δεν αποτελεί θέσπισμα γενικευμένης μείωσης των μισθωμάτων για όλες τις μισθώσεις. Η παρούσα επεξήγηση λαμβάνει χώρα προς αποφυγή οποιασδήποτε παρερμηνείας για πιθανή γενίκευση μείωσης των μισθωμάτων σε κάθε είδους μίσθωση. Ειδικότερα το μέτρο δεν επεκτείνεται στις μισθώσεις εξοχικής κατοικίας, προσωρινής διαμονής, δευτερεύουσας κατοικίας και μισθώσεις κάθε άλλου είδους χρήσης εκτός της κύριας κατοικίας και ειδικότερα των εργαζομένων που η σύμβαση εργασίας τους έχει ανασταλεί λόγω της αναγκαστικής διακοπής της λειτουργίας της επιχείρησης που εργάζονται και για το λόγο αυτό δεν λαμβάνουν την μισθοδοσία τους. Επίσης το έκτακτο αυτό μέτρο δεν αφορά όλους τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους συνταξιούχους, τους επιχειρηματίες γενικά, τους εισοδηματίες, τους ελεύθερους επαγγελματίες γενικά και κάθε άλλη εν γένει κατηγορία μισθωτών επαγγελματικής στέγης και μισθωτών πρώτης κατοικίας.
Συνεπώς, σύμφωνα με όσα μέχρι τώρα έχουν θεσμοθετηθεί, καθίσταται σαφές ότι αυτό το μέτρο της προσωρινής μείωσης και κατά ποσοστό 40% των μισθωμάτων, δεν αφορά τους πάντες, αλλά ειδικά όσους εξειδικεύεται ανωτέρω.
Περαιτέρω σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 12998/232 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄ 1078/28-3-2020) ορίζεται η διαδικασία για την λήψη αυτής της μείωσης του μισθώματος κατά ποσοστό 40% από τους ως άνω αναφερόμενους δικαιούχους της.
Ειδικότερα κατά το άρθρο 4 του Κεφαλαίου Α.1 της ως άνω απόφασης:
1. Για τους εργαζόμενους δικαιούχους, πρέπει να υποβληθεί υποχρεωτικά υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75), με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση Εργαζόμενων με εξαρτημένη εργασία σε Επιχειρήσεις - Εργοδότες των οποίων, είτε η επιχειρηματική δραστηριότητά τους έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής, οπότε οι εργαζόμενοι είναι δικαιούχοι μείωσης μισθώματος κύριας κατοικίας, είτε πλήττονται σημαντικά, βάσει των οριζομένων από το Υπουργείο Οικονομικών ΚΑΔ, λόγω των μέτρων αντιμετώπισης της μετάδοσης του κορωνοιού COVID-19, για τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης, ως αποζημίωση ειδικού σκοπού» στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ειδικού μηχανισμού στήριξης των εργαζομένων supportemployees.yeka.gr, όπου συμπεριλαμβάνονται (στην υπεύθυνη δήλωση) εκτός των προσωπικών τους στοιχείων και του αριθμού πρωτοκόλλου καταχώρισης της υπεύθυνης δήλωσης του εργοδότη στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» (τα οποία αντλούνται αυτόματα από το ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ») και τα στοιχεία του προσωπικού τους τραπεζικού λογαριασμού (ΙΒΑΝ), πρέπει να δηλώνουν και το αν μισθώνουν κύρια κατοικία, καθώς και τα στοιχεία του εκμισθωτή και του μίσθιου ακινήτου, προκειμένου να τύχουν της έκπτωσης της παραγράφου 2 του άρθρου δεύτερου της από 20/3/2020 ΠΝΠ (Α’ 68). Η ανωτέρω ηλεκτρονική πλατφόρμα τηρείται για το σκοπό αυτό, στη Γενική Διεύθυνση Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία της Γενικής Γραμματείας Εργασίας, του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
Η υποβολή της εν λόγω υπεύθυνης δήλωσης πραγματοποιείται εντός του χρονικού διαστήματος από 1/4/2020 μέχρι και 10/4/2020, ως εξής:
- Την 1/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 1,
- Την 2/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 2,
- Την 3/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 3,
- Την 4/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 4,
- Την 5/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 5,
- Την 6/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 6,
- Την 7/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 7,
- Την 8/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 8,
- Την 9/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 9 και
- Την 10/4/2020 όσων εργαζομένων το ΑΦΜ λήγει σε 0.
Το ανωτέρω χρονικό διάστημα δύναται να παραταθεί.
2. Για τις επιχειρήσεις – εργοδότες δικαιούχους, η αντίστοιχη Υπεύθυνη Δήλωση με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση Επιχειρήσεων - Εργοδοτών των οποίων η επιχειρηματική δραστηριότητά τους είτε έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής οπότε είναι δικαιούχοι μείωσης μισθώματος επαγγελματικών μισθώσεων, είτε πλήττονται σημαντικά, βάσει των οριζομένων από το Υπουργείο Οικονομικών ΚΑΔ, λόγω των μέτρων αντιμετώπισης της μετάδοσης του κορωνοϊού COVID-19», πρέπει υποχρεωτικά να υποβληθεί από 24/3/2020 έως και 31/3/2020 στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία δηλώνουν:
- την αναστολή της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας με εντολή δημόσιας αρχής βάσει ΚΑΔ, οριζόμενες από το Υπουργείο Οικονομικών, όπως ισχύουν κάθε φορά,
- τα στοιχεία του εκμισθωτή και του μίσθιου ακινήτου, εφόσον έχουν επαγγελματική μίσθωση ακινήτου προς εξυπηρέτηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας που έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής,
- τους εργαζόμενους, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τους τελούν σε αναστολή και δ) τους τυχόν εργαζόμενους των οποίων η σύμβαση εργασίας τους έχει λυθεί από 1/3/2020 έως και 20/3/2020, είτε με καταγγελία, είτε με οικειοθελή αποχώρηση.
Οι επιχειρήσεις-εργοδότες υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση, εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, από 24/3/2020 έως και 31/3/2020 στους εργαζόμενούς τους, δηλώνοντάς τους και τον αριθμό πρωτοκόλλου καταχώρισης της πράξης τους στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ».
Σε περίπτωση που οι επιχειρήσεις-εργοδότες δεν υποβάλλουν την εν λόγω υπεύθυνη δήλωση, κηρύσσονται έκπτωτοι από την υπαγωγή τους στα μέτρα αναστολής οφειλών δόσεων ή ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής και κάθε είδους βεβαιωμένων οφειλών προς το Δημόσιο».
Επίσης συμφώνως με το άρθρο 37 της ίδιας ως άνω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α΄ 68/20-3-2020) ορίζονται τα εξής σε σχέση με τα μισθώματα προς τους ΟΤΑ και τα αντίστοιχα δημοτικά τέλη:
Άρθρο 37: «Κατεπείγουσες διατάξεις λειτουργίας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
(…) 7. Από την 1η Μαρτίου 2020 έως και την 31η Μαΐου 2020 αναστέλλεται η καταβολή μισθωμάτων σε Δήμους για την ενοικίαση κυλικείων εντός σχολικών μονάδων και εντός κοιμητηρίων.
8. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, επιχειρήσεις που διακόπτουν ή περιορίζουν υποχρεωτικά τη λειτουργία τους, λόγω των μέτρων αποτροπής της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 και δεν κάνουν χρήση παραχωρημένου κοινόχρηστου χώρου, σύμφωνα με το άρθρο 13 του από 24-9/20-10-1958 β.δ. (Α΄ 171), μπορεί να απαλλάσσονται από τα αναλογούντα τέλη για το χρονικό διάστημα που ισχύουν οι περιορισμοί. Με την απόφαση αυτή μπορεί να ρυθμίζονται και θέματα συμψηφισμού με μελλοντικές απαιτήσεις τελών, σε περίπτωση που έχουν ήδη καταβληθεί ποσά εντός του διαστήματος απαλλαγής.
9. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, επιχειρήσεις που διακόπτουν τη λειτουργία τους λόγω των μέτρων αποτροπής της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 μπορεί να απαλλάσσονται του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους καθαριότητας και φωτισμού του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 25/1975 (Α΄ 74), για το χρονικό διάστημα που ισχύουν οι περιορισμοί. Με την απόφαση αυτή μπορεί να ρυθμίζονται και θέματα συμψηφισμού με μελλοντικές απαιτήσεις τελών, σε περίπτωση που έχουν ήδη καταβληθεί ποσά εντός του διαστήματος απαλλαγής. (…)».
Εκ των ανωτέρω προκύπτει και εν προκειμένω ότι στην περίπτωση μισθώσεων κυλικείων σε σχολεία και σε κοιμητήρια όπου εκμισθωτής είναι ο αντίστοιχος Ο.Τ.Α., αναστέλλεται για τους μισθωτές τους, η καταβολή του μηνιαίου μισθώματος και για χρονικό διάστημα από Μάρτιο έως και Μάιο του 2020, ενώ κατόπιν απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου των Ο.Τ.Α. είναι δυνατόν, για τις επιχειρήσεις που έχει διακοπεί η δραστηριότητά τους κατόπιν κρατικής εντολής, και δεν κάνουν χρήση δημοσίου χώρου, που τους έχει παραχωρηθεί η χρήση του από τον αρμόδιο Ο.Τ.Α., να απαλλαγούν από τα αναλογούντα δημοτικά τέλη και ανταποδοτικά τέλη φωτισμού και καθαριότητας, ως αναφέρονται ανωτέρω, για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα που ισχύουν οι περιορισμοί, ή εάν τα έχουν ήδη καταβάλει, να συμψηφιστεί το αντίστοιχο ποσό με μελλοντικά δημοτικά τέλη.
Σαφώς είναι σημαντική η κρατική ενίσχυση με έκτακτα μέτρα στήριξης αλλά σίγουρα υπάρχουν κενά τα οποία θα πρέπει να συμπληρωθούν με το να διευρυνθούν τα πλαίσια εφαρμογής αυτών των μέτρων στήριξης και σε κατηγορίες που είτε αρχικώς είχε εξαγγελθεί ότι θα περιλαμβάνονταν σε αυτούς που θα ενισχυθούν με βάση αυτά τα μέτρα και στην πορεία εξαιρέθηκαν, είτε εξ αρχής δεν είχαν συμπεριληφθεί στους πληττόμενους. Και τούτο διότι στο πλαίσιο της αρχής της ισότητας και της αναλογικότητας και δεδομένου ότι πρόκειται για μία πρωτόγνωρη και έκτακτη κατάσταση απανταχού στον κόσμο, αλλά και εν προκειμένω στη χώρα μας, είναι δεδομένο ότι όλοι έχουν επηρεαστεί από την δυσμενή αυτή κατάσταση που διάγουμε και πρέπει να εξευρεθούν δικαίως και συμμέτρως μέσα στήριξής τους.
Συνεπώς και σύμφωνα με όσα ανωτέρω αναφέρθηκαν, κατά την γνώμη μου, τα ανωτέρω μέτρα δεν θα πρέπει να εφαρμοστούν μόνο σε αυτούς που επλήγησαν οι επιχειρήσεις τους και οι εργαζόμενοί τους, διότι διέκοψαν υποχρεωτικά τη δραστηριότητά τους κατόπιν κρατικής εντολής, αλλά και σε αυτούς οι οποίοι επλήγησαν και ανέστειλαν την δραστηριότητά τους, δίχως υποχρεωτική κρατική εντολή μεν, αλλά για λόγους ασφάλειας και μη διασποράς του υιού, αλλά και σε αυτούς που επλήγησαν από την μείωση της δραστηριότητάς τους και την πτώση του τζίρου τους εξαιτίας της όλης κατάστασης και της αδρανοποίησης της αγοράς ως προς την προσφορά και την ζήτηση των αγαθών και των υπηρεσιών.
Ως εκ τούτου θεωρώ δίκαιη και αναγκαία την διεύρυνση των μέτρων στήριξης σε περισσότερες κατηγορίες του πληθυσμού που πλήττονται εξαιτίας αυτής της πρωτόγνωρης κατάστασης της πανδημίας λόγω του κορωνοϊού. Την ανάγκη δε αυτή της διεύρυνσης των μέτρων στήριξης έχει ήδη κατανοήσει και η Ελληνική Κυβέρνηση, καθώς ήδη έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει τόσο στη δυνατότητα παράτασης αυτών των μέτρων στήριξης, όσο και στη διεύρυνση των επηρεαζόμενων ομάδων που θα απολαύσουν τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης. Δεν μένει παρά να το κάνει και πράξη!
Το δικηγορικό μας γραφείο και οι συνεργάτες μας θα σας κρατούν πάντα ενήμερους για τις νέες Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και τα μέτρα στήριξης που αυτές εξαγγέλλουν.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στους συνεργάτες του γραφείου μας.
