Με πρόσχημα την Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1152 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου 2019 «για διαφανείς και προβλέψιμους όρους εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» και την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών εντός του Πληροφοριακού Συστήματος « ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», το Υπουργείο Εργασίας έθεσε στις 25-08-2023 και ως τις 08-09-2023 σε δημόσια διαβούλευση και ήδη κατάθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο, του οποίου οι σημαντικότερες τομές ( πρωτίστως στον Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου- Π.Δ. 80/2022) εστιάζονται στα εξής: (Χρησιμοποιείται το ωραιοποιημένο λεκτικό του δελτίου τύπου του Υπουργείου Εργασίας).
- Εξοπλίζεται κάθε εργαζόμενος με έγγραφη σύμβαση ή έστω με λεπτομερή έγγραφη ενημέρωση των βασικών όρων εργασίας του, εντός μίας εβδομάδας από την πρόσληψη. Αυξάνονται και συμπληρώνονται οι βασικοί όροι της σύμβασης που πρέπει να δίδονται στον εργαζόμενο εντός μίας εβδομάδας από την πρόσληψη. Ομοίως πρέπει να αναφέρονται εγγράφως τυχόν συμφωνίες για απασχόληση σε βάρδιες και επίσης για το πώς πληρώνονται οι υπερωρίες και η εργασία το Σ/Κ.
Ακόμα κι αν πρόκειται για σύμβαση επί παραγγελία, πρέπει να συμφωνούνται εγγράφως, μεταξύ άλλων, οι εγγυημένες αμειβόμενες ώρες, η αμοιβή τους, η αμοιβή της υπέρβασής τους και ο ελάχιστος χρόνος ειδοποίησης του εργαζομένου.
Κι αν πρόκειται για σύμβαση προσωρινής απασχόλησης, πρέπει πλέον να αναφέρεται όχι μόνον ο άμεσος εργοδότης ,αλλά και ο έμμεσος , έτσι ώστε να γνωρίζει ο εργαζόμενος ποιος πρόκειται να ωφεληθεί πραγματικά από την εργασία του. - Νομιμοποιείται η εργασία σε περισσότερους του ενός εργοδότες, με παράλληλη διατήρηση του ελάχιστου χρόνου ανάπαυσης του εργαζόμενου, που είναι οι 11 ώρες /24ωρο ( ΠΔ 88/1999). Συνεπώς , εντός ενός 24 ΩΡΟΥ χωρά μόνο μια πλήρης απασχόλησή και μια μερική απασχόληση κατ’ ανώτατο όριο.
- Ρητώς προβλέπεται η έννοια της δοκιμαστικής περιόδου και του δοκίμου εργαζόμενου στη μισθωτή εξαρτημένη εργασία, τόσο για την αορίστου χρόνου όσο και για την ορισμένου χρόνου, κατά την οποία ο εργαζόμενος δοκιμάζει τη σχέση του με τον εργοδότη. Αυτή δεν μπορεί να είναι περισσότερο από 6 μήνες και αυτός ο χρόνος θα μετρά ως χρόνος προϋπηρεσίας, όταν τα δύο μέρη αποφασίσουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους. Σε περίπτωση που δεν έχει αίσιο τέλος, αυτή η σχέση θα λύεται αυτοδικαίως. Η δοκιμαστική περίοδος, όταν θα συμφωνείται, υποχρεωτικά θα αναγγέλλεται ως τέτοια στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και θα παρακολουθείται η λήξη της ή μετατροπή της σε αορίστου χρόνου, ώστε να αποφεύγονται οι καταχρηστικές πρακτικές. Η παρακολούθηση της θα είναι δυνατή και από την πλευρά του εργαζομένου σε πραγματικό χρόνο μέσω του MyErgani app. Πλην, όμως, ακόμη και στην περίπτωση αυτή, ο μισθωτός μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα στην αποζημίωση απόλυσης μόνο μετά την πάροδο του πρώτου εργασιακού έτους. Παρατηρείται συνεπώς αναντιστοιχία μεταξύ ης ρύθμισης της Οδηγίας, η οποία προβλέπει ως ανώτατη δοκιμαστική περίοδο εργασίας τους 6 μήνες, και της επιχειρούμενης νομοθέτησης.
- Αναφορικά με τη μη προβλέψιμη εργασία, θα απαιτούνται σωρευτικά: α) Η εργασία να παρέχεται εντός προκαθορισμένων ωρών και ημερών αναφοράς, τις οποίες ο εργοδότης υποχρεωτικά θα πρέπει εξ υπαρχής να έχει γνωστοποιήσει στον εργαζόμενο και β) Ο εργαζόμενος να έχει ειδοποιηθεί από τον εργοδότη για την ανάθεση της εργασίας εγγράφως ή με γραπτό μήνυμα μέσω κινητού τηλεφώνου (sms) ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή με άλλο πρόσφορο τρόπο, σε εύλογο χρόνο που δεν μπορεί να είναι μικρότερος των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών πριν από την ανάληψη της εργασίας, πλην περιπτώσεων που δικαιολογούν αντικειμενικά μικρότερο χρόνο προειδοποίησης, τον οποίο ο εργοδότης γνωστοποιεί στον εργαζόμενο. Επιπλέον, ο εργαζόμενος δικαιούται να αρνηθεί την ανάληψη εργασίας. Σε αυτή την περίπτωση απαγορεύεται οποιαδήποτε δυσμενής διάκριση σε βάρος του εργαζόμενου από τον εργοδότη. Αν οποιαδήποτε χρονική στιγμή και πάντως πριν από την ανάληψη της εργασίας, ο εργοδότης ακυρώσει την ανάθεσή της, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση που αντιστοιχεί στο ημερομίσθιο της εργασίας που δεν του ανατέθηκε. Tα συμβαλλόμενα μέρη υποχρεούνται να συμφωνούν έναν ελάχιστο αριθμό αμειβόμενων ωρών εργασίας, αλλιώς η σύμβαση κατά παραγγελία είναι άκυρη. Οι συμβάσεις κατά παραγγελία θα αναγγέλλονται στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και θα παρακολουθούνται από τους εργαζόμενους μέσω της εφαρμογής MyErgani app.Ο έλεγχος της εργασίας κατά παραγγελία θα διενεργείται από την Επιθεώρηση Εργασίας και για όποιες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίες θα επιβάλλονται τα αντίστοιχα προβλεπόμενα πρόστιμα.
- Καθιερώνεται ρητά η προσμέτρηση της ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης, όταν αυτή είναι εκ του νόμου υποχρεωτική, ως αμειβόμενος χρόνος εργασίας. Η κατάρτιση παρέχεται δωρεάν όταν την απαιτεί ο νόμος.
- Ως εκτέθηκε ανωτέρω, παραμένει σε ισχύ η δυνατότητα του εργοδότη να καταγγείλει σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, διάρκειας έως και δώδεκα μηνών χωρίς την καταβολή αποζημίωσης απόλυσης, απλώς, στην περίπτωση που τα μέρη έχουν συμφωνήσει και περιλάβει στην ως άνω διάρκεια και δοκιμαστική περίοδο, το χρονικό διάστημα της δοκιμαστικής περιόδου προσμετράται στο χρόνο των δώδεκα μηνών.
- Καθίσταται υποχρεωτική η ανάρτηση τόσο της ατομικής σύμβασης εργασίας του εργαζόμενου όσο και κάθε μεταβολής αυτής στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και παρέχεται η δυνατότητα της ηλεκτρονικής υπογραφής της, πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο.
- Η αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζομένου συνοδεύεται υποχρεωτικά από ηλεκτρονικά σαρωμένο έντυπο υπογεγραμμένο ιδιοχείρως από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο ή από έγγραφο που φέρει ηλεκτρονική υπογραφή τους ή έγγραφο ψηφιακά βεβαιωμένο και από τους δύο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr ).
- Προβλέπεται ότι η αδικαιολόγητη (αυθαίρετη) αποχή του εργαζομένου από την εργασία, για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) συναπτών εργάσιμων ημερών μπορεί να θεωρηθεί ως καταγγελία συμβάσεως εκ μέρους του εργαζόμενου, αν ακολουθήσει όχληση του εργοδότη και εν συνεχεία από αυτήν παρέλθει και επιπλέον χρονικό διάστημα πέντε (5) συναπτών εργασίμων ημερών. Η όχληση αναρτάται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, και άρα ο εργαζόμενος μπορεί να τη δει και μέσω του MyErgani app και ταυτόχρονα πρέπει να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο γραπτό τρόπο.Στην περίπτωση αυτήν ο εργοδότης υποχρεούται, την επόμενη εργάσιμη ημέρα της λήξης του διαστήματος τουλάχιστον των 10 εργασίμων ημερών που ο εργαζόμενος απουσιάζει αδικαιολόγητα από την εργασία του να αναγγείλει την οικειοθελή αποχώρηση του εργαζομένου στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, χωρίς να απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου.
- Παρέχεται ιδιαίτερο κίνητρο στις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν την ψηφιακή κάρτα εργασίας, να δύνανται να μην προδηλώνουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας καθώς και την υπερωριακή απασχόληση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II. Παράλληλα θεσπίζεται βαρύτατο πρόστιμο, αντίστοιχου ύψους με το πρόστιμο για την αδήλωτη εργασία, ήτοι 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο σε κάθε περίπτωση αναντιστοιχίας της πραγματικής απασχόλησης με τη σχετική σήμανση της κάρτας, κυρίως κατά την προσέλευση στην εργασία, και την υπερωρία, η οποία διαπιστώνεται από σχετικό έλεγχο της Επιθεώρησης Εργασίας, επιβάλλεται στους εργοδότες.
- Καθίσταται πλέον επιτρεπτή η κατ’ εξαίρεση απασχόληση κατά την 6η ημέρα της εβδομάδας σε επιχειρήσεις που είτε λειτουργούν 24/7 συνεχώς, είτε έχουν 24ωρη λειτουργία 5 ή 6 ημέρες την εβδομάδα, και εφαρμόζουν πενθήμερο σύστημα εργασίας για τους εργαζόμενους, με τις εξής προϋποθέσεις: α) υποχρεωτική προδήλωση της στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ σε κάθε περίπτωση, β) δήλωση και απόδειξη ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας του αιφνίδιου και εξαιρετικού φόρτου εργασίας για τις επιχειρήσεις μη συνεχούς λειτουργίας, γ) μη δυνατότητα υπέρβασης των 8 ωρών ημερησίως, με απαγόρευση υπερεργασίας και υπερωρίας και δ) ημερομίσθιο για την 6η ημέρα απασχόλησης προσαυξημένο κατά 40%. Πλην, όμως, οι ως άνω ρυθμίσεις εξαιρούν από το πεδίο εφαρμογής τους τον επισιτιστικό και τουριστικό κλάδο, στους οποίους παρέχεται η δυνατότητα αντίστοιχης ρύθμισης μόνο μέσω οικείας συλλογικής σύμβασης εργασίας.
- Εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία του εργοδότη με τη συνδικαλιστική οργάνωση ή το συμβούλιο των εργαζομένων ή την ένωση των προσώπων, ήτοι εφόσον δεν επιτευχθεί συλλογική συμφωνία εντός της επιχείρησης, δίνεται πλέον η δυνατότητα να συμφωνείται η διευθέτηση του χρόνου εργασίας απευθείας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου με πρωτοβουλία του εργοδότη, αναγόμενη ευθέως στο διευθυντικό του δικαίωμα, ενώ καταργείται συνεπώς η πρόβλεψη της προηγούμενης υποβολής αιτήματος εκ μέρους του εργαζομένου, ενώ παράλληλα απαγορεύεται η καταγγελία της σύμβασης εργασίας εάν ο εργαζόμενος δε συναινέσει στο αίτημα αυτό.
- Επεκτείνεται το δικαίωμα καταβολής του εποχικού επιδόματος και στους εργαζόμενους που παραχωρούνται μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης (ΕΠΑ) σε επιχειρήσεις του κλάδου του τουρισμού.
- Δυσχεραίνεται ακόμη περισσότερο το δικαίωμα της απεργίας, καθώς ανάγεται σε ποινικώς κολάσιμη πράξη η παρεμπόδιση της εργασίας και συγκεκριμένα ορίζεται ότι όποιος εμποδίζει: α) την ελεύθερη προσέλευση ή αποχώρηση από την εργασία ή β) την παροχή της εργασίας από εργαζομένους που επιθυμούν να εργαστούν ή γ) για όποιον ασκεί σωματική ή ψυχολογική βία σε βάρος αυτών των εργαζομένων που επιθυμούν να εργαστούν ή δ) για όποιον συμμετέχει σε κατάληψη χώρων εργασίας ή εισόδων τους κατά τη διάρκεια ή μη απεργίας, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 5.000,00 ευρώ, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη.
