Η θέσπιση του Ν. 5089/2024 για την ισότητα στον πολιτικό γάμο σηματοδότησε σημαντικές αλλαγές στο οικογενειακό, εργατικό και κοινωνικοασφαλιστικό δίκαιο, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των ομόφυλων συζύγων να δημιουργούν οικογένεια και να απολαμβάνουν τις ίδιες νομικές δυνατότητες με τα ετερόφυλα ζευγάρια. Στο πλαίσιο αυτό, οι ομόφυλοι σύζυγοι απέκτησαν τη δυνατότητα να υιοθετούν τέκνο σύμφωνα με τα άρθρα 1542–1546 ΑΚ, καθώς και να προβαίνουν σε υιοθεσία του τέκνου του ενός από τον άλλον βάσει του άρθρου 1562 ΑΚ, με πλήρη αναγνώριση των σχέσεων συγγένειας και των δικαιωμάτων του ανηλίκου. Επιπλέον, το άρθρο 11 του Ν. 5089/2024 προβλέπει την αναγνώριση στην Ελλάδα υιοθεσιών ομόφυλων ζευγαριών που έχουν ολοκληρωθεί νόμιμα στο εξωτερικό, εξασφαλίζοντας στο τέκνο δύο νομικούς γονείς και το πλήρες φάσμα δικαιωμάτων που απορρέουν από τη γονική μέριμνα, τη διατροφή και την κληρονομική διαδοχή. Η υιοθεσία διέπεται πάντοτε από το συμφέρον του ανηλίκου (άρθρο 1542 ΑΚ), και οι νέες ρυθμίσεις διασφαλίζουν ότι τα παιδιά ομόφυλων οικογενειών δεν θα μένουν πλέον χωρίς νομική κάλυψη ή χωρίς αναγνωρισμένους γονείς όταν αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική οικογενειακή τους κατάσταση.
Παράλληλα, το Κεφάλαιο Γ΄ του Ν. 5089/2024, και ειδικότερα το Άρθρο 6, εισάγει εκτεταμένες τροποποιήσεις στο εργατικό και κοινωνικοασφαλιστικό δίκαιο, με στόχο τη ρητή και ισότιμη ένταξη των ομόφυλων γονέων σε όλες τις παροχές που συνδέονται με τη γονεϊκότητα. Μετά το άρθρο 228 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 80/2022) προστέθηκε το άρθρο 228Α, το οποίο προβλέπει ότι σε περίπτωση απόκτησης κοινού τέκνου από ομόφυλους συζύγους, ο δικαιούχος της άδειας προστασίας μητρότητας καθορίζεται με κοινή δήλωση προς τον εργοδότη, ενώ παρέχεται η δυνατότητα μεταβίβασης έως επτά (7) μηνώντης άδειας προς τον άλλο γονέα, εφόσον αυτός εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Στο άρθρο 151 του ν. 5078/2023 προστέθηκε η παρ. 3Α, σύμφωνα με την οποία ο δικαιούχος της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας για ομόφυλους συζύγους δηλώνεται με κοινή δήλωση προς τον e-ΕΦΚΑ, ενώ επιτρέπεται επίσης η μεταβίβαση έως επτά (7) μηνών της παροχής στον άλλο γονέα, ανεξάρτητα από το εάν αυτός εργάζεται ως μισθωτός, ελεύθερος επαγγελματίας, αυτοαπασχολούμενος ή αγρότης. Επίσης, με τις νέες παραγράφους 4στο άρθρο 220και 3στο άρθρο 226 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου, προβλέπεται ότι ο καθορισμός του γονέα που θα κάνει χρήση των αδειών πατρότητας και μητρότητας γίνεται με δήλωση προς τον εργοδότη, ο οποίος υποχρεούται να εκδίδει τις αναγκαίες βεβαιώσεις. Αντίστοιχη ρύθμιση εισάγεται και για τους δημοσίους υπαλλήλους (άρθρα 50 και 53 ν. 3528/2007), με δήλωση προς την αρμόδια υπηρεσία για τον καθορισμό του γονέα που θα κάνει χρήση των διευκολύνσεων. Το δικαίωμα στην επιδότηση θεμελιώνεται για τις/τους ασφαλισμένες/-ους με ημερομηνία απόκτησης τέκνου από τις 24.09.2023 κι εξής.
Οι παραπάνω διατάξεις συνθέτουν ένα συνεκτικό και σύγχρονο πλαίσιο που διασφαλίζει την ουσιαστική και τυπική ισότητα των ομόφυλων οικογενειών, παρέχοντας στα παιδιά πλήρη νομική και κοινωνική προστασία ανεξάρτητα από τον τρόπο απόκτησής τους. Ο νομοθέτης αναγνωρίζει ρητά ότι η φροντίδα, η γονεϊκή μέριμνα και η ανάγκη προστασίας του παιδιού δεν διαφοροποιούνται με βάση το φύλο των γονέων και ότι κάθε οικογένεια που υποδέχεται ένα παιδί οφείλει να έχει ίσα δικαιώματα σε άδειες, παροχές και κοινωνική ασφάλιση. Με τον τρόπο αυτό, το νέο νομοθετικό πλαίσιο συμβάλλει καθοριστικά στη θεμελίωση ενός συστήματος δικαίου που αντιμετωπίζει όλα τα παιδιά ως ίσα και όλες τις οικογένειες με τον ίδιο σεβασμό.
