Η ηλεκτρονική επιτήρηση, άλλως το ευρέως γνωστό «βραχιολάκι», αποτελεί έναν θεσμό, ο οποίος επιδιώχθηκε να εφαρμοσθεί πιλοτικά και στη χώρα μας για τους υποδίκους, τους κατάδικους και τους κρατούμενους σε άδεια, βάσει της διατάξεως του άρθρου 7 του υπ’ αριθμόν 62/2014 Προεδρικού Διατάγματος. Η πιλοτική αυτή εφαρμογή, όπως προβλέπεται στο ανωτέρω άρθρο, λήγει με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 1338/2026 Υπουργική Απόφαση από τη, μεν, έκδοσή της καταργείται το ανωτέρω άρθρο περί πιλοτικής εφαρμογής (βάσει και της παραγράφου 2 του άρθρου 199 του νόμου 5187/2025), η δε ισχύς της (ήτοι της Υπουργικής Αποφάσεως) αρχίζει από την 18η Μαΐου 2026. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει πως άμα τη εκδόσει της ανωτέρω Υπουργικής Αποφάσεως, ήτοι την 5η Μαΐου 2026, η πιλοτική εφαρμογή του θεσμού της ηλεκτρονικής επιτήρησης υπόδικων, κατάδικων και κρατουμένων σε άδεια με «βραχιολάκι» παύει και από την 18η Μαΐου 2026 αρχίζει να ισχύει και επισήμως ο θεσμός αυτός.
Η υλοποίηση, λειτουργία και συντήρηση του συστήματος ηλεκτρονικής επιτήρησης θα ανατίθεται στον επονομαζόμενο «ανάδοχο», ο οποίος θα είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο τελεί υπό την εποπτεία και τη ρυθμιστική καθοδήγηση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ο ανάδοχος επιβαρύνεται με μια σειρά υποχρεώσεων, ρητώς αναφερόμενες και περιοριστικώς απαριθμούμενες σε όλο το σώμα του ανωτέρω Προεδρικού Διατάγματος.
Καταρχάς, πριν την έναρξη λειτουργίας του συστήματος ο ανάδοχος είναι το αρμόδιο πρόσωπο να γνωστοποιήσει στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα κάθε θέμα που σχετίζεται με το είδος, τη συλλογή, επεξεργασία, αποθήκευση, ασφάλεια και καταστροφή των προσωπικών δεδομένων του επιτηρούμενου. Σκοπώντας στην εξασφάλιση των δεδομένων αυτών από τυχαία ή παράνομη καταστροφή και απώλεια, καθώς και από κάθε άλλη παράνομη επεξεργασία, ο ανάδοχος καταρτίζει και θέτει σε λειτουργία σύστημα διαχείρισης ασφάλειας πληροφοριών για το σύστημα ηλεκτρονικής επιτήρησης.
Επιπλέον, οφείλει να διατηρεί κέντρο ελέγχου και επιτήρησης στην Αθήνα, που να λειτουργεί καθημερινώς, αδιαλείπτως και σε 24ωρη βάση με επαρκές διοικητικό και τεχνικό προσωπικό, για τον έλεγχο των επιτηρουμένων προσώπων, για τη λειτουργία και συντήρηση του συστήματος, για την ειδοποίηση και έλεγχο σε περίπτωση παραβιάσεων ή δυσλειτουργιών αυτού, για την τοποθέτηση και αφαίρεση των συσκευών επιτήρησης, για την τήρηση μονάδος και αρχείου συλλογής, καταγραφής, επεξεργασίας, αποθήκευσης και χρήσης των στοιχείων και δεδομένων των επιτηρουμένων προσώπων. Οφείλει, επιπλέον, να διατηρεί και να λειτουργεί σύστημα επικοινωνίας, αναφοράς παραβιάσεων επιτήρησης και ειδοποίησης των αρμοδίων δικαστικών αρχών και υπηρεσιών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, και να διατηρεί και να μεριμνά για τη λειτουργία εγκατάστασης τερματικού, με πλήρη πρόσβαση στο αρχείο σε πραγματικό χρόνο, για την άσκηση του έργου της Τριμελούς Επιτροπής Εποπτείας.
Ο ανάδοχος, παράλληλα, είναι αυτός που υποδεικνύει την Τράπεζα, εδρεύουσα στην Ελλάδα, σε λογαριασμό της οποίας καταβάλλεται η δαπάνη που επιβαρύνει τον επιτηρούμενο για την αγορά και προμήθεια του «βραχιολιού», εκτός αν ο τελευταίος αποδείξει οικονομική αδυναμία. Ο ανάδοχος υποχρεούται να τοποθετήσει και να ενεργοποιήσει το σύστημα ηλεκτρονικής επιτήρησης, ενώ κατά την εφαρμογή της συσκευής ενημερώνει τον επιτηρούμενο για τους όρους λειτουργίας και του χορηγεί επί αποδείξει φυλλάδιο που περιέχει σαφείς και κατανοητές οδηγίες χρήσης και τις σχετικές με αυτές υποχρεώσεις του.
Πέραν των ανωτέρω, ο ανάδοχος αφού τοποθετήσει και ενεργοποιήσει το σύστημα, ειδοποιεί αμέσως μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μέσω συσκευής τηλεμοιοτυπίας (Fax) το γραφείο του Ανακριτή που εξέδωσε τη σχετική διάταξη ή του Εισαγγελέα Εκτέλεσης Ποινών ή τη Διεύθυνση του Καταστήματος Κράτησης, εφόσον κρατείται σε αυτό ο επιτηρούμενος, την αρμόδια Διεύθυνση Ασφαλείας, το Αστυνομικό Τμήμα στο οποίο υπάγεται η δηλωθείσα κατοικία του επιτηρουμένου και την Τριμελή Επιτροπή Εποπτείας.
Με την ολοκλήρωση της περιόδου επιτήρησης ή σε περίπτωση διακοπής αυτής (συγκεκριμένοι λόγοι διακοπής, αναφερόμενοι στη διάταξη του άρθρου 3 του Π.Δ. 62/2026) ο ανάδοχος, μετά από εντολή του αρμόδιου Ανακριτή ή του Εισαγγελέα Εκτέλεσης Ποινών ή του Διευθυντή του Καταστήματος Κράτησης, αφαιρεί τον εξοπλισμό από τον επιτηρούμενο, ενημερώνει το σύστημα επιτήρησης και συντάσσει σχετική αναφορά, την οποία αποστέλλει στους ανωτέρω και στην Τριμελή Επιτροπή Εποπτείας.
Σε περίπτωση σφάλματος κατά την εφαρμογή, εγκατάσταση ή λειτουργία του συστήματος, ο ανάδοχος ειδοποιεί αμέσως τα αρμόδια όργανα που επέβαλαν τον όρο της ηλεκτρονικής επιτήρησης, προκειμένου να ανακληθεί η διάταξη, η απόφαση ή το βούλευμα, την αρμόδια Διεύθυνση Ασφάλειας, το Αστυνομικό Τμήμα, στο οποίο υπάγεται η δηλωθείσα κατοικία του επιτηρουμένου, προκειμένου να ασκήσουν το διωκτικό τους έργο, και την Τριμελή Επιτροπή Εποπτείας. Στην περίπτωση αυτή και μέχρι την ανάκληση συνεχίζεται η κράτηση του υποδίκου ή καταδίκου, ενώ ο ανάδοχος είναι αυτός που οφείλει να επιστρέψει την καταβληθείσα δαπάνη. Ταυτόχρονα, τυχόν παραβίαση του περιοριστικού όρου του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση, αλλά και των όρων της ηλεκτρονικής επιτήρησης στην περίπτωση παρακολούθησης της κίνησης του επιτηρούμενου εκτός της κατοικίας του οφείλει να διαπιστώνεται από τον ανάδοχο, ενώ σε περίπτωση ύπαρξης υπονοιών του αναδόχου ότι έγιναν παρεμβάσεις ή απόπειρα καταστροφής ή αφαίρεσης του συστήματος επιτήρησης ή αλλοίωσης των συναφών με την επιτήρηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και πάλι αυτός που φέρει την ευθύνη άμεσης δράσης και ενημέρωσης είναι ο ανάδοχος (άρθρο 3 παρ. 4 του Π.Δ. 62/2014).
*Η πληροφόρηση που εμπεριέχεται στο παρόν άρθρο δεν συνιστά νομική συμβουλή. Μια τέτοια νομική συμβουλή είναι δυνατό να παρασχεθεί μόνον από αρμόδια/ιο δικηγόρο του συγκεκριμένου τμήματος του γραφείου μας που εξειδικεύεται στον ειδικό τομέα δικαίου, αφού προηγουμένως λάβει υπόψη του/της το σύνολο των δεδομένων που θα εκτεθούν και θα μελετηθούν για την υπόθεσή σας.
