Το σχέδιο νόμου για το νέο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, επιφέρει σημαντικές αλλαγές ως προς τη δημοσίευση και την κήρυξη ως κυρίων, των ιδιόγραφων διαθηκών, ειδικότερα, προβλέπονται αναλυτικώς τα κάτωθι και μάλιστα με συντομότερο χρόνο έναρξης ισχύος των σχετικών διατάξεων, ήτοι νωρίτερα και από τις 16-09-2026:
Άρθρο 1722. Κατάθεση ιδιόγραφης
Η ιδιόγραφη διαθήκη μπορεί να κατατεθεί από τον διαθέτη ή άλλον για λογαριασμό του διαθέτη σε συμβολαιογράφο για φύλαξη κατά τις κοινές διατάξεις για την κατάθεση των εγγράφων. Αν κατατεθεί από άλλον, ο συμβολαιογράφος οφείλει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση να ειδοποιήσει τον διαθέτη και να βεβαιώσει ότι τον ειδοποίησε.
Άρθρο 1763. Παραγωγή εννόμων αποτελεσμάτων ιδιόγραφης διαθήκης
- Δημοσιευθείσα ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία είχε κατατεθεί προς φύλαξη από τον διαθέτη κατά το άρθρο 1722 παράγει τα έννομα αποτελέσματά της πριν από την κήρυξή της ως κυρίας.
- Αν δεν είχε κατατεθεί προς τέτοια φύλαξη, παράγει τα έννομα αποτελέσματά της πριν από την κήρυξή της ως κυρίας μόνο αν με αυτήν τιμώνται και συγγενείς που θα καλούνταν στην πρώτη τάξη της εξ αδιαθέτου διαδοχής καθώς και ο σύζυγος.
- Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, πρέπει να κηρυχθεί κυρία, για να παραγάγει τα έννομα αποτελέσματά της.
- Το ίδιο ισχύει και αν η διαθήκη δημοσιεύθηκε μετά την πάροδο δύο (2) ετών από τον θάνατο του κληρονομουμένου, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του τιμωμένου (οπότε θα πρέπει να κηρυχθεί κυρία).
To άρθρο 808A του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α‘ 182), περί κήρυξης ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 808Α
1. Η κήρυξη δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας γίνεται με πράξη του συμβολαιογράφου, ο οποίος προέβη στη δημοσίευσή της, εφόσον πιθανολογηθεί η γνησιότητα της γραφής και της υπογραφής του διαθέτη μετά από ένορκη εξέταση δύο (2) μαρτύρων.
2. Στις περιπτώσεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου του άρθρου 1763 του Αστικού Κώδικα, η κήρυξη δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας γίνεται με πράξη του δικαστή του μονομελούς πρωτοδικείου της κληρονομίας. Στις περιπτώσεις αυτές, διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη και, εφόσον τιμώμενος με τη διαθήκη είναι αποκλειστικά εξωτικός, καλείται υποχρεωτικά τριάντα (30) ημέρες τουλάχιστον πριν από τη συνεδρίαση το Ελληνικό Δημόσιο.
3. Με την επιφύλαξη της παρ. 2 όταν η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύθηκε από προξενική αρχή κατά το άρθρο 1761 του Αστικού Κώδικα, αρμόδιος να την κηρύξει κυρία είναι συμβολαιογράφος που ορίζεται μέσω του Μητρώου Διαθηκών από σχετικό κατάλογο συμβολαιογράφων του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου.».
Μάλιστα, ενώ η ισχύς του νέου κληρονομικού δικαίου αρχίζει από τη 16η Σεπτεμβρίου 2026, η ισχύς των άρθρων 1760 έως 1764 και του άρθρου 808Α του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182) θα αρχίσει νωρίτερα, ήτοι από την ψήφιση και δημοσίευση του νέου κληρονομικού δικαίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
*Επισημαίνεται ότι το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες. Η πληροφόρηση που εμπεριέχεται στο παρόν άρθρο δεν συνιστά νομική συμβουλή. Μία τέτοια νομική συμβουλή είναι δυνατόν να παρασχεθεί μόνο από αρμόδια/ιο δικηγόρο του συγκεκριμένου τμήματος του γραφείου μας που εξειδικεύεται στον ειδικό τομέα δικαίου, αφού προηγουμένως λάβει υπόψη του/της το σύνολο των δεδομένων που θα εκτεθούν και θα μελετηθούν για την υπόθεσή σας.
