Δικηγορικό Γραφείο

 

 

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η σύμβαση που συνάπτεται μεταξύ της ενάγουσας – πεθεράς και της εναγομένης – νύφης [ η οποία πλέον τελεί σε διάσταση με τον σύζυγό της ], κατά την οποία η ενάγουσα, έχοντας μεγάλη οικονομική επιφάνεια, και λόγω της ιδιαίτερης χαράς από τη γέννηση της μοναδικής της εγγονής, δώρισε – κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης του ζεύγους – στην εναγομένη, όχημα ασφαλές για τη μετακίνηση του βρέφους, καταβάλλοντας προς τούτο το ποσό των 10.094 ευρώ στην αντιπροσωπεία αυτοκινήτων «….», είναι σύμβαση δωρεάς και όχι σύμβαση δανείου.

Η δε επικουρική βάση της αγωγής για αξίωση από αδικαιολόγητο πλουτισμό κατά το μέρος που η ενάγουσα αιτείται απευθείας το τίμημα του δώρου, κρίθηκε από το Δικαστήριο απορριπτέα ως νόμω αβάσιμη.

Ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο χαρακτηρισμός ενόρκων βεβαιώσεων που ελήφθησαν από τοπικά αναρμόδιο συμβολαιογράφο ως απαράδεκτων αποδεικτικών μέσων.

Περίληψη: ΚΠολΔ 422 παρ. 1 εδ. α' – δύο εργάσιμες ημέρες η προθεσμία κλήτευσης του αντιδίκου αδιακρίτως (καταργηθείσης της ρύθμισης του άρθρου 270 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ, το οποίο προέβλεπε ότι για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων στην αλλοδαπή η προθεσμία αυτή είναι οκταήμερη). – Υποχρεωτικά στοιχεία της κλήσης – η αναφορά της αγωγής ή του ενδίκου βοηθήματος ή μέσου που αφορά η βεβαίωση, ο τόπος, η ημέρα και η ώρα που θα δοθεί, το ονοματεπώνυμο, το επάγγελμα και η διεύθυνση κατοικίας του μάρτυρα, σε αντίθεση με το προϊσχύσαν δίκαιο, υπό το οποίο, σύμφωνα με την γενικώς κρατούσα γνώμη, δεν ήταν απαραίτητη η γνωστοποίηση του προσώπου του βεβαιούντος ή του θέματος για το οποίο θα δινόταν η κατάθεση. – ΚΠολΔ 424 – δικονομική κύρωση απαραδέκτου αδιακρίτως για οποιαδήποτε παράβαση των άρθρων 421-423 ΚΠολΔ . λαμβάνεται υπόψιν αυτεπαγγέλτως χωρίς να απαιτείται η προβολή και επίκλησή της από το διάδικο, και μάλιστα ανεξαρτήτως του στοιχείου της βλάβης. Δε λαμβάνονται υπόψη οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον τοπικά αναρμόδιου συμβολαιογράφου. – ΑΚ 904 επ., 509 ΑΚ – με την αγωγή αναγνώρισης ανάκλησης δωρεάς μπορεί να σωρευτεί και αίτημα για αναζήτηση του δωρηθέντος. Η αγωγή αυτή είναι ενοχική και όχι εμπράγματη. Η ενοχή από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό είναι, κατ' αρχήν, ενοχή είδους. Μόνο σε περίπτωση κατά την οποία ο λήπτης δεν είναι σε θέση να προβεί σε αυτούσια απόδοση του ληφθέντος είναι υποχρεωμένος να αποδώσει την αξία του ληφθέντος αντικειμένου. – ΑΚ 908 – Αν τα δοθέντα ήταν χρήματα, με τα οποία ο λήπτης αγόρασε κάποιο πράγμα, κινητό ή ακίνητο, η ευθύνη του συνίσταται στην απόδοση του πράγματος που αγοράστηκε και υποκατέστησε κατ' αυτό τον τρόπο τα ληφθέντα χρήματα, ενόψει του ότι τούτο αποτελεί το ληφθέν αντάλλαγμα. Επομένως η αγωγή, κατά το μέρος που η ενάγουσα αιτείται απευθείας το τίμημα του δώρου, είναι απορριπτέα ως νόμω αβάσιμη. Δεν αποδείχθηκε κατάρτιση σύμβασης δανείου, αλλά δωρεάς. Απορρίπτει αγωγή.

 

 

 

ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

ΤΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

 

 

 

 

 

ΑΡΙΘΜΟΣ 20/2018

ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

 

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τον Ειρηνοδίκη Ανδρέα Παπανδρέου, με την Παρουσία και της Γραμματέως Μαρίνας Τσουμάνη.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριο του στις 6 Ιουνίου 2017 για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ: ……… ……… του ……… , κατοίκου Κεφαλαρίου Αττικής, οδός ……… αρ. …, η οποία δεν παραστάθηκε, ενώ κατέθεσε προτάσεις, εκπροσωπούμενη από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της ……… ……… και ……… ……… .

ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ: ……… ……… του ………, κατοίκου Περιστερίου, οδός ……… αρ. …, η οποία δεν παραστάθηκε, ενώ κατέθεσε προτάσεις, εκπροσωπούμενη από την πληρεξουσία της δικηγόρο Κωνσταντίνα – Πηνελόπη Γιαννοπούλου.

Η ενάγουσα ζητεί να γίνει δεκτή η από 24-8-2016 αγωγή της με αριθμ. 'Εκθεσ. Κατάθεσης … /29-8-2016 που απευθύνεται προς το παρόν Δικαστήριο και στρέφεται κατά της εναγομένης, πού προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο πού αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

 

ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ

 

Ι. Με το νέο ΚΠολΔ διατηρήθηκε η προθεσμία κλήτευσης του αντιδίκου για τη λήψη ένορκης βεβαίωσης σε δύο εργάσιμες ημέρες (άρθρ. 422 παρ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ), καταργηθείσης, συγχρόνως, της ρύθμισης του άρθρου 270 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ, το οποίο προέβλεπε ότι για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων στην αλλοδαπή η προθεσμία αυτή είναι οκταήμερη. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 422 παρ. 1 ΚΠολΔ ανάγονται πλέον σε υποχρεωτικά στοιχεία της κλήσης για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων η αναφορά της αγωγής ή του ενδίκου βοηθήματος ή μέσου που αφορά η βεβαίωση, ο τόπος, η ημέρα και η ώρα που θα δοθεί, το ονοματεπώνυμο, το επάγγελμα και η διεύθυνση κατοικίας του μάρτυρα. Αντίθετα, υπό το προϊσχύσαν δίκαιο, σύμφωνα με την γενικώς κρατούσα γνώμη, δεν ήταν απαραίτητη η γνωστοποίηση του προσώπου του βεβαιούντος ή του θέματος για το οποίο θα δινόταν η κατάθεση. Σύμφωνα, με το άρθρο 421 ΚΠολΔ οι διάδικοι μπορούν να προσάγουν προαποδεικτικώς ένορκες βεβαιώσεις, εφόσον αυτές λαμβάνονται ενώπιον του ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου της έδρας του δικαστηρίου ή της κατοικίας ή της διαμονής του μάρτυρα ή ενώπιον του προξένου της κατοικίας ή της διαμονής του μάρτυρα. Εξάλλου, το άρθρο 424 ΚΠολΔ προβλέπει την δικονομική κύρωση του απαραδέκτου αδιακρίτως για οποιαδήποτε παράβαση των άρθρων 421-423 ΚΠολΔ και ως εκ τούτου λαμβάνεται υπόψιν αυτεπαγγέλτως χωρίς να απαιτείται η προβολή και επίκλησή της από το διάδικο, και μάλιστα ανεξαρτήτως του στοιχείου της βλάβης (ΕιρΧανίων 49/2017 ΝΟΜΟΣ).

ΙΙ. Περαιτέρω, με την αγωγή αναγνώρισης της ανάκλησης μπορεί να σωρευτεί και αίτημα για αναζήτηση του δωρηθέντος. Η αγωγή αυτή είναι ενοχική και όχι εμπράγματη. Ο δωρητής δικαιούται ενοχικά σε αυτούσια απόδοση του δωρηθέντος. Ο τρόπος της αυτούσιας απόδοσης εξαρτάται από την ιδιαίτερη φύση του συγκεκριμένου κάθε φορά δικαιώματος που απέκτησε σ` αυτό ο λήπτης. Έτσι, αν το δωρηθέν είναι ακίνητο και μεταβιβάστηκε στο δωρεοδόχο κατά κυριότητα, η επαναμεταβίβαση της κυριότητας, μετά την ανάκληση της δωρεάς, γίνεται με καταδίκη του δωρεοδόχου σε δήλωση βούλησης και μεταγραφή της σχετικής τελεσίδικης απόφασης και της δήλωσης του δωρητή ενώπιον συμβολαιογράφου για αποδοχή της απόφασης αυτής. Η απόδοση, όμως, της νομής και κατοχής του πράγματος, δεν προϋποθέτει καταδίκη σε δήλωση βούλησης και μπορεί να γίνει με αγωγή απόδοσης του πράγματος που κατέχεται χωρίς αιτία μετά την ανάκληση, αφού και η κυριότητα είναι αποδοτέα, μετά την εν λόγω ανάκληση, διότι στερείται πλέον νόμιμης αιτίας, έτσι ώστε να μη δικαιολογεί τη διατήρηση των ωφελημάτων απ' αυτή. Με άλλα λόγια, είναι δυνατή η άσκηση, από μέρους του δωρητή κατά του δωρεοδόχου, και καταψηφιστικής αγωγής με νομική βάση τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού (άρθ. 904 επ., 509 ΑΚ) και αίτημα την καταδίκη του σε επιστροφή του αντικειμένου της δωρεάς, λόγω ανάκλησης της τελευταίας (αποτέλεσμα της οποίας είναι η αυτοδίκαιη ανατροπή της ενοχικής σύμβασης της δωρεάς για το μέλλον – ex nunc – και, συνακόλουθα, η γένεση της αξίωσης του δωρητή προς επιστροφή του αντικειμένου της δωρεάς κατ' άρθ. 904 επ. ΑΚ), οπότε το ζήτημα της συνδρομής ή μη του ανακλητικού λόγου θα αποτελέσει προδικαστικό ζήτημα στη σχετική δίκη (ΑΠ 904/2002 ΕλΔ44.1346, ΑΠ 840/1994, ΕφΑθ 7893/2006, ΕφΑθ 3386/2003, ΕφΑθ 4778/1998, ΕφΑθ 9719/1997, ΕφΠειρ 283/1998, ΕφΘεσ 1342/2001, οπ. π.)

Ειδικότερα, από τις διατάξεις των άρθρων 904 § 1 και 908 του ΑΚ που ορίζουν, η μεν πρώτη ότι «όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλον έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Η υποχρέωση αυτή γεννιέται ιδίως σε περίπτωση παροχής αχρεώστητης ή παροχής για αιτία που δεν επακολούθησε ή έληξε ή αιτία παράνομη ή ανήθικη», η δε δεύτερη ότι «ο λήπτης οφείλει να αποδώσει το πράγμα που έλαβε ή το αντάλλαγμα που τυχόν έλαβε απ' αυτό. Οφείλει επίσης να αποδώσει και τους καρπούς που συνέλεξε, καθώς και οτιδήποτε απόκτησε από το πράγμα», προκύπτει ότι η απαίτηση του αδικαιολόγητου πλουτισμού έχει ως περιεχόμενο την απόδοση της ωφέλειας του λήπτη σε εκείνον, από την περιουσία του οποίου ή με ζημία του οποίου αποκτήθηκε. Η ευθύνη του λήπτη περιλαμβάνει, κατ' αρχήν, την υποχρέωση αυτού να αποδώσει αυτούσιο - "in nature" - το αδικαιολογήτως ληφθέν πράγμα και ως τέτοιο νοείται διασταλτικά κάθε αδικαιολογήτως ληφθέν αντικείμενο, ενσώματο, αντικαταστατό ή μη, ή ασώματο. Δηλαδή η ενοχή από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό είναι, κατ' αρχήν, ενοχή είδους και ως είδος αναζητούνται τα δοθέντα, εφόσον σώζονται αυτούσια στο λήπτη, έστω και αν πρόκειται για χρήματα ή άλλα αντικαταστατά πράγματα. Σε περίπτωση, όμως, κατά την οποία ο λήπτης δεν είναι σε θέση να προβεί σε αυτούσια απόδοση του ληφθέντος, είτε λόγω της φύσης του ληφθέντος αντικειμένου (π.χ. αχρεωστήτως παρασχεθείσες υπηρεσίες, ωφελήματα από τη χρήση πράγματος κλπ), είτε από άλλους λόγους (π.χ. ανάλωση του ληφθέντος, με την οποία όμως, ο λήπτης εξοικονόμησε δαπάνες, στις οποίες θα προέβαινε εξ ιδίων, περίπτωση του άρθ. 1063 ΑΚ, κ.α.) ο λήπτης είναι υποχρεωμένος να αποδώσει την αξία του ληφθέντος αντικειμένου. Η υποχρέωση αυτή δεν καθιερώνεται μεν με ρητή διάταξη, προκύπτει, όμως, από το πνεύμα των προπαρατιθέμενων διατάξεων. Έτσι, αν τα δοθέντα ήταν χρήματα, με τα οποία ο λήπτης αγόρασε κάποιο πράγμα, κινητό ή ακίνητο, η ευθύνη του συνίσταται στην απόδοση του πράγματος που αγοράστηκε και υποκατέστησε κατ' αυτό τον τρόπο τα ληφθέντα χρήματα, ενόψει του ότι τούτο αποτελεί το ληφθέν αντάλλαγμα, κατά την έννοια της διάταξης του άρθ. 908 εδάφ. α΄ ΑΚ, το οποίο και είναι υποχρεωμένος να αποδώσει (ΟλΑΠ 1773/1981, ΕφΑθ 298/2008, 1153/2014 ΠΠρΑΘ, ΝΟΜΟΣ).

Στην κρινόμενη αγωγή, η ενάγουσα εκθέτει ότι συνήψε σύμβαση άτοκου δανείου με την εναγομένη, η οποία τυγχάνει εν διαστάσει σύζυγος με τον υιό της, βάσει της οποίας κατέβαλε απευθείας σε εταιρίας εμπορίας αυτοκινήτων το τίμημα για την αγορά του αυτοκινήτου της εναγομένης, ύψους 10.094 ευρώ. Ότι η εναγομένη συνήψε εξωσυζυγική σχέση εξαιτίας της οποίας διέκοψε την έγγαμη συμβίωση με τον υιό της ενώ διεξάγεται δικαστικός αγώνας για την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου τους και η εναγομένη επιχειρεί να ελαχιστοποιήσει την επικοινωνία της ενάγουσας και του υιού της με το ως άνω τέκνο. Ενόψει αυτών, κατήγγειλε τη σύμβαση δανείου και ζήτησε την απόδοση του δανείου από την εναγομένη, η οποία αρνείται να το πράξει ισχυριζόμενη ότι πρόκειται περί σύμβασης δωρεάς. Ενόψει των ανωτέρω, ζητεί να υποχρεωθεί η αντίδικός της να της καταβάλει το ποσό των 10.094 ευρώ σύμφωνα με τις διατάξεις για τη σύμβαση δανείου, επικουρικά δε, σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι έλαβε χώρα δωρεά, σύμφωνα με τις διατάξεις περί ανάκλησης δωρεάς στην οποία δηλώνει ότι προβαίνει με την παρούσα αγωγή. Ζητεί δε το ως άνω ποσό νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής. Τέλος ζητεί να κηρυχθεί η εκδοθησόμενη απόφαση προσωρινώς εκτελεστή και να καταδικαστεί η εναγομένη στη δικαστική της δαπάνη.

Με αυτό το περιεχόμενο και αιτήματα η κρινόμενη αγωγή, για το αντικείμενο της οποίας καταβλήθηκε το απαιτούμενο τέλος δικαστικού ένσημου (βλ. υπ’ αριθμ. ………, ……… και ……… σειρά Α αγωγόσημα), παραδεκτώς φέρεται να εκδικαστεί από το παρόν Δικαστήριο, το οποίο είναι καθ’ ύλη και κατά τόπο αρμόδιο (άρ. 14 παρ. 1α και 11 ΚΠολΔ) κατά την τακτική διαδικασία, και είναι επαρκώς ορισμένη και νόμιμη ως προς την κύρια βάση της, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 806 επ., 361, 346 ΑΚ και 176 και 908 ΚΠολΔ, ενώ η επικουρική της βάση τυγχάνει απορριπτέα ως νόμω αβάσιμη, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην υπό II μείζονα σκέψη, διότι  η ενάγουσα αιτείται την απόδοση του χρηματικού ποσού και όχι αυτούσιου του πλουτισμού, δηλαδή του δωρηθέντος αυτοκινήτου. Επομένως, η κρινόμενη αγωγή θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη.

Από την εκτίμηση της υπ’ αριθμ. ………/8-12-2016 ένορκης βεβαίωσης του μάρτυρα απόδειξης ……… ………, ενώπιον της Συμβολαιογράφου Αθηνών Χριστίνας Δ. Κέζιου και των υπ’ αριθμ. ………/8-12-2016, ………/9-12-2016 και ………/9-12-2016 ενόρκων βεβαιώσεων των μαρτύρων ανταπόδειξης ……… ………, ……… ……… και ……… ………, αντιστοίχως, που δόθηκαν μετά προηγούμενη νόμιμη κλήτευση των διαδίκων κατ’ άρθρα 422, 423 ΚΠολΔ (ιδ. υπ’ αριθμ. ………/5-12-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ιωάννη Γ. Πάπαρη και υπ’ αριθμ. ………/5-12-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Πειραιώς Άγγελου Α. Αγγελίδη, αντίστοιχα), μη λαμβανομένων υπόψη, κατ’ άρθρο 424 ΚΠολΔ και σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπό Ι μείζονα σκέψη, των προσκομιζόμενων από την ενάγουσα υπ’ αριθμ. ……… και ……… ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον της ως άνω συμβολαιογράφου καθόσον αυτή είναι αναρμόδια διότι οι ενόρκως βεβαιώσαντες ……… ……… και ……… ……… τυγχάνουν κάτοικοι Κηφισιάς και Χολαργού, αντιστοίχως, και όλων των, μετ’ επικλήσεως, νομίμως προσκομιζομένων από τους διαδίκους εγγράφων (η μνεία κατωτέρω ορισμένων εξ αυτών είναι απλώς ενδεικτική, καθώς κανένα δεν παραλείφθηκε να εκτιμηθεί), από τα διδάγματα κοινής πείρας και λογικής, τα οποία το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη αυτεπαγγέλτως (άρ. 336 παρ. 4 ΚΠολΔ), αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Η εναγομένη τυγχάνει εν διαστάσει σύζυγος του υιού της ενάγουσας. Ειδικότερα, η εναγομένη συνήψε γάμο με τον υιό της αντιδίκου της 21-6-2013 και από το γάμο αυτό γεννήθηκε την 10-12-2014 η ανήλικη θυγατέρα τους …… ………, ενώ πλέον το ζεύγος τελεί σε διάσταση από τον Οκτώβριο του 2015. Η ενάγουσα, η οποία είχε μεγάλη οικονομική επιφάνεια, ένιωσε ιδιαίτερη χαρά από τη γέννηση της μοναδικής της εγγονής της. Αποφάσισε λοιπόν να δωρίσει στην εναγομένη, λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι τότε αυτή μετακινείτο με όχημα τύπου smart, το οποίο δεν ήταν ασφαλές για τη μετακίνηση του βρέφους, ένα αυτοκίνητο τύπου Citroen C1 με αριθμό κυκλοφορίας ……… , καταβάλλοντας προς τούτο, στις 19-3-2015, το ποσό των 10.094 ευρώ στην αντιπροσωπεία αυτοκινήτων «……… Α.Ε. ………». Συνεπώς αποδείχθηκε ότι συνήφθη μεταξύ των διαδίκων σύμβαση δωρεάς και όχι σύμβαση δανείου, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η ενάγουσα.

Συνακόλουθα θα πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αγωγή ως αβάσιμη στην ουσία της ως προς την κύρια βάση της και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της εναγομένης, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματός της, σε βάρος της ενάγουσας λόγω της ήττας της (άρθρο 176 ΚΠολΔ).

 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

 

  • ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
  • ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή.
  • ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος της ενάγουσας τη δικαστική δαπάνη της εναγομένης, που ορίζει στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε στο Περιστέρι, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, την 13/3/2018.

 

Ο ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΗΣ                                 Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ