Δικηγορικό Γραφείο

Καταχρηστικότητα επισπευδόμενης διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης

«……από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 281 του ΑΚ, 116 και 933 του ΚΠολΔ 20 παρ. 1 και 25 παρ. 3 του Συντάγματος συνάγεται ότι άσκηση ουσιαστικού δικαιώματος, που ανήκει στο δημόσιο δίκαιο, αποτελεί και η μέσω αναγκαστικής εκτελέσεως πραγμάτωση της απαίτησης του δανειστή. Επομένως, λόγο της ανακοπής της διάταξης του άρθρου 933 του ΚΠολΔ, μπορεί να αποτελέσει και η αντίθεση της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως στα αντικειμενικά όρια της διάταξης του άρθρου 281 του ΑΚ και η εντεύθεν ακυρότητα της εκτελέσεως. Σχετικά έχει κριθεί ότι: α) οι πράξεις κατάσχεσης και πλειστηριασμού περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη παραβιάζουν την αρχή της αναγκαιότητας ή του ηπιότερου μέσου, όταν η αξίωση του δανειστή είναι δυνατό να ικανοποιηθεί με άλλο μέσο ασυγκρίτως ηπιότερο για τον οφειλέτη, όπως με κατάσχεση άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, η αξία των οποίων είναι μικρότερη του αρχικά κατασχεθέντος στοιχείου, αξία, βέβαια, που καλύπτει την αξίωση του δανειστή, οπότε η επιδίωξη ικανοποίησης αυτής με κατάσχεση περιουσιακού στοιχείου δυσανάλογης αξίας με την απαίτηση και με ζημία του οφειλέτη είναι άκυρη ως καταχρηστική και β) οι πράξεις κατάσχεσης και πλειστηριασμού περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας, υπό στενή έννοια, όταν εμφανίζονται σαν μέτρα εξαιρετικής σκληρότητας για τον συγκεκριμένο οφειλέτη, τα οποία υπερβαίνουν τα ανεκτά όρια της θυσίας του, ενώ ταυτόχρονα η απαίτηση που εκτελείται είναι μικρής αξίας και, συνεπώς έκδηλη η μεγάλη δυσαναλογία μεταξύ του μέσου εκτελέσεως και του σκοπού για τον οποίο αυτό επιβάλλεται. Μάλιστα η ακυρότητα των εν λόγω πράξεων εκτελέσεως επέρχεται έστω και αν δεν υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να κατασχεθούν. Το ζήτημα δε, αν οι συνέπειες, που συνεπάγεται η άσκηση του δικαιώματος, είναι επαχθείς για τον υπόχρεο, πρέπει να αντιμετωπίζεται και σε συνάρτηση με τις αντίστοιχες συνέπειες που μπορεί να επέλθουν σε βάρος του δικαιούχου από την παρακώλυση της ικανοποιήσεως του δικαιώματός του.

Στην προκειμένη περίπτωση η αιτούσα, με τον πέμπτο λόγο της υπό κρίση ανακοπής της, όπως αυτός εκτιμάται από το Δικαστήριο, ζητεί την ακύρωση των πράξεων της αναγκαστικής εκτέλεσης, που επισπεύδεται σε βάρος της από την καθ' ης  η αίτηση - επισπεύδουσα δανείστρια ανώνυμη τραπεζική εταιρία, επικαλούμενη ότι αυτή είναι καταχρηστική, δεδομένου ότι εάν και η σε βάρος της απαίτηση της καθ' ης  η αίτηση της οποίας διώκεται η ικανοποίηση μέσω της αναγκαστικής εκτέλεσης ανέρχεται μόλις στο ποσό των 150.000,00 ευρώ, η αξία του κατασχεθέντος ακινήτου του οποίου επίκειται ο πλειστηριασμός την ………2015 ανέρχεται στο ποσό των 7.500.000,00 ευρώ και επομένως υφίσταται μεγάλη δυσαναλογία μεταξύ του μέσου εκτελέσεως και του σκοπού για τον οποίο αυτό επιβάλλεται. Επιπλέον η αιτούσα ισχυρίζεται ότι η προκείμενη αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της είναι καταχρηστική και για τον λόγο ότι το κατασχεθέν ακίνητο είναι το σημαντικότερο περιουσιακό της στοιχείο, στο οποίο στεγάζει την ξενοδοχειακή της επιχείρηση και ότι ο πλειστηριασμός που επίκειται σε βάρος του θα οδηγήσει στη διακοπή της επιχείρησή της, στην πτώχευσή της και στην περιέλευση των υπαλλήλων της σε κατάσταση ανεργίας. …Από την εκτίμηση της ένορκης κατάθεσης της μάρτυρος αποδείξεως που εξετάστηκε με επιμέλεια της αιτούσας, νόμιμα στο ακροατήριο αυτού του Δικαστηρίου κατά την προφορική συζήτηση της υποθέσεως (η καθ' ης η αίτηση δεν εξέτασε με επιμέλειά της μάρτυρα ανταπόδειξης) και όλων των εγγράφων, που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν, πιθανολογούνται, κατά την κρίση αυτού του Δικαστηρίου, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά για την υπόθεση αυτή: Με επίσπευση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία «...», που εδρεύει στις .. Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα κατασχέθηκε, με τη με αριθμό ……..κατασχετήρια έκθεση ακίνητης περιουσίας του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο………., το περιγραφόμενο ακίνητο της αιτούσας. Επί του ανωτέρω οικοπέδου υφίσταται σήμερα ξενοδοχειακό συγκρότημα, το οποίο έχει ανεγερθεί με την υπ` αριθμόν ……………άδεια ανεγέρσεως οικοδομής του πολεοδομικού γραφείου………….., το οποίο φαίνεται σε κάτοψη στο ως άνω προσαρτηθέν τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ...... και αποτελείται από δεκαπέντε (15) αυτοτελή κτίρια συνολικής επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών δύο χιλιάδων τριακοσίων εβδομήντα και 52/100 (2.370,52), μία (1) ισόγεια αποθήκη επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών είκοσι τεσσάρων και 25/100 (24,25), ημιυπαίθριους χώρους επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών εξήντα ενός και 02/100 (61,02) και κολυμβητική δεξαμενή επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών τριακοσίων (300,00). Το παραπάνω περιγραφόμενο ακίνητο απέκτησε η αιτούσα, με το με αριθμό ……………..συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Αθηνών ....., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου …………………..Η αξία του ως άνω κατασχεθέντος ακινήτου κυριότητας της αιτούσας ανώνυμης εταιρίας εκτιμήθηκε από τον ως άνω δικαστικό επιμελητή στο ποσό των 3.200.000,00 ευρώ και η τιμή της πρώτης προσφοράς στο ίδιο ποσό, ορίστηκε δε ημέρα διενέργειας του πλειστηριασμού .................Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα πιθανολογήθηκε ότι η αιτούσα ανώνυμη εταιρία άσκησε την από ……………….και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ……………………..ανακοπή της, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 954 του ΚΠολΔ, κατά της επισπεύδουσας ως άνω καθ’ υποκατάσταση δανείστριας ανώνυμης εταιρίας ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου. Επί της αιτήσεως εκείνης εκδόθηκε η με αριθμό ………………οριστική απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, με την οποία έγινε αυτή εν μέρει δεκτή ως ουσία βάσιμη και διορθώθηκε η ως άνω με αριθμό ……………αναγκαστικής κατάσχεσης ακίνητης περιουσίας του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείου ………………….και η βάσει αυτής εκδοθείσα με αριθμό ………………………περίληψη κατασχετήριας έκθεσης ακίνητης περιουσίας του ιδίου ως άνω δικαστικού επιμελητή, ορίστηκε δε η αξία του ως άνω κατασχεθέντος ακινήτου στο ποσό των 7.500.000 ευρώ και η τιμή πρώτης προσφοράς στο ποσό των 5.000.000,00 ευρώ και στη συνέχεια ορίστηκε νέα ημέρα διενέργειας του πλειστηριασμού η ……………… Περαιτέρω, η καθ' ης η αίτηση επέδωσε στην αιτούσα αντίγραφο από το πρώτο (α’) εκτελεστό απόγραφο της ως άνω με αριθμό …………….. διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την κάτωθι αυτού από ………………..επιταγή προς εκτέλεση, με την οποία επιτάχθηκε η αιτούσα - καθ' ης  η διαταγή πληρωμής να της καταβάλλει για κεφάλαιο 4.000.000 ευρώ, για επιδικασθείσα δικαστική δαπάνη εκδόσεως της διαταγής πληρωμής το ποσό των ………..ευρώ για αντίγραφο, σύνταξη επιταγής, παραγγελία και επίδοση το ποσό των …….ευρώ, τα δε δύο τελευταία ποσά με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση αυτής της επιταγής μέχρι την πλήρη εξόφληση. Στη συνέχεια η καθ' ης η αίτηση προέβη στην από ………αναγγελία της απαίτησής της, με την οποία περιόρισε αυτήν στο ποσό των 150.000,00 ευρώ για την εγγραφή της, επιφυλασσόμενη ως προς το υπόλοιπο της απαίτησής της, (άρθρο 972 παρ 1 του ΚΠολΔ), Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα πιθανολογήθηκε, περαιτέρω, ότι πράγματι η συμπεριφορά της καθ' ης η αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας έρχεται σε αντίθεση με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 281 του ΑΚ, σύμφωνα και με όσα λέχθηκαν ανωτέρω στην οικεία μείζονα πρόταση της παρούσας. Τούτο, διότι υπάρχει προφανής δυσαναλογία ανάμεσα στο εκτελούμενο ανωτέρω χρέος ποσού 150.000,00 ευρώ για το οποίο αναγγέλθηκε αυτή, με την από ………..αναγγελία της, και την προσδιορισθείσα ως άνω αξία του κατασχεθέντος ακινήτου της αιτούσας, για την ικανοποίηση του οποίου κατασχέθηκε το ανωτέρω ακίνητο. Παρέπεται ότι η άσκηση από την καθ' ης η αίτηση του δικαιώματος της να κατάσχει προς πλειστηριασμό το πολλαπλάσιας αξίας, σε σχέση με την απαίτηση της, ακίνητο ιδιοκτησίας της αιτούσας υπερβαίνει προφανώς τα όρια τα επιβαλλόμενα από την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη, αλλά και από τον κοινωνικό και οικονομικό σκοπό του δικαιώματος και επομένως, είναι καταχρηστική, κατά την έννοια της προαναφερόμενης διατάξεως του άρθρου 281 του ΑΚ και εντεύθεν άκυρη, διότι η δήλωση επίσπευσης του επίδικου πλειστηριασμού και ο συνακόλουθος πλειστηριασμός εμφανίζονται σαν μέτρα εξαιρετικής σκληρότητας για την ανακόπτουσα, τα οποία υπερβαίνουν τα ανεκτά όρια θυσίας της, αφού είναι έκδηλη η μεγάλη δυσαναλογία μεταξύ του μέσου αναγκαστικής εκτελέσεως και του σκοπού, για τον οποίο επιβάλλεται, κατά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, που αποτελεί θεμελιώδη κανόνα ρυθμιστικό των σχέσεων εξουσίας, συνεπάγεται δε ιδιαιτέρως επαχθείς γι`αυτήν συνέπειες, που καθιστούν μη ανεκτή την πραγμάτωση της απαίτησης της καθ' ης η αίτηση, μέσω της εκπλειστηρίασης του δυσανάλογα μείζονος αξίας κατασχεθέντος ακινήτου της, κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου. Να σημειωθεί δε ότι ο ισχυρισμός της καθ' ης η αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας, που προβάλλει με το έγγραφο σημείωμά της, προκειμένου να αντικρούσει την ουσιαστική βασιμότητα του υπό κρίση λόγου της ανακοπής, ότι η συνολική απαίτησή της σε βάρος της αιτούσας υπερβαίνει σήμερα κατά κεφάλαιο και τόκους το ποσό των 4.600.000 ευρώ και ότι επιπλέον υφίστανται και άλλες απαιτήσεις σε βάρος της, ενδεικτικά δε απαίτηση του ΙΚΑ ποσού ……….ευρώ καθώς και απαίτηση της Εφορίας ποσού ………….ευρώ και επομένως η επίσπευση της αναγκαστικής εκτέλεσης ενόψει των ως άνω συνολικά οφειλόμενων ποσών από την αιτούσα σε αυτήν και σε τρίτους δανειστές δεν είναι καταχρηστική, πρέπει να απορριφθεί ως ουσία αβάσιμος. Και τούτο, διότι εν προκειμένω ελέγχεται η δυσαναλογία μεταξύ της απαίτησης της καθ' ης η αίτηση της οποίας διώκεται η ικανοποίηση μέσω της επισπευδόμενης αναγκαστικής εκτέλεσης και της αξίας του εκπλειστηριαζόμενου ακινήτου και όχι και των εν γένει απαιτήσεων που διατηρεί η επισπεύδουσα την εκτέλεση δανείστρια ή τρίτοι δανειστές σε βάρος της αιτούσας. Πέραν δε των ανωτέρω πραγματικών περιστατικών, που προεκτέθηκαν, πιθανολογήθηκε στην προκειμένη περίπτωση και ότι το ως άνω κατασχεθέν ακίνητο της ανακόπτουσας αποτελεί το μοναδικό περιουσιακό της στοιχείο, στο οποίο στεγάζει την ξενοδοχειακή της μονάδα και η εκπλειστηρίαση αυτή του ακινήτου της θα οδηγήσει στη διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησής της, που θα έχει ως επακόλουθο τόσο την πτώχευσή της όσο και την περιέλευση των υπαλλήλων της σε κατάσταση ανεργίας. Επιπλέον, αν το ακίνητο της ανακόπτουσας εκπλειστηριαστεί θα ανακληθούν οι άδειες λειτουργίας της στεγαζόμενης σε αυτό ξενοδοχειακής της μονάδας εκ μέρους των αρμοδίων υγειονομικών αρχών αλλά και του σήματος λειτουργίας της εκ μέρους του ΕΟΤ, με συνέπεια να παύσει η μοναδική πηγή εσόδων της, καθιστώντας περαιτέρω δυσχερή έως αδύνατη στο μέλλον τη διαπραγμάτευσή της με τους υποψήφιους χρηματοδότες της. Υπό τα εκτιθέμενα πραγματικά περιστατικά, κατά την κρίση του παρόντος Δικαστηρίου, τόσο η επέχουσα θέση αυτοτελούς αναγκαστικής κατάσχεσης από ………….αναγγελία της καθ' ης η αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας όσο και η επίσπευση του πλειστηριασμού εκ μέρους της τελευταίας καθίσταται καταχρηστική και πιθανολογείται τόσο η κατ`ουσίαν ευδοκίμηση του πέμπτου λόγου της υπό κρίση ανακοπής όσο και η ανεπανόρθωτη βλάβη που θα υποστεί η ανακόπτουσα αν συνεχιστεί η αναγκαστική εκτέλεση. Και τούτο, διότι στην προκειμένη περίπτωση πιθανολογήθηκε ότι η αιτούσα ανώνυμη εταιρία υπάρχει κίνδυνος να απωλέσει το μοναδικό περιουσιακό της στοιχείο, ενώ υπάρχει βάσιμη πιθανότητα ότι εάν προχωρήσει η καθ' ης η αίτηση ανώνυμη τραπεζική εταιρία στη διενέργεια του αναγκαστικού πλειστηριασμού στις ………..η επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση θα είναι εξαιρετικά δύσκολη αν όχι αδύνατη. Εφόσον, λοιπόν, πιθανολογήθηκαν στην προκειμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι αναφερόμενες στην αρχή της παρούσας απόφασης προϋποθέσεις, που τάσσει η διάταξη του άρθρου 938 του ΚΠολΔ, πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναστολής να γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη και να ανασταλεί η αναγκαστική εκτέλεση, …….κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό της παρούσας».

Παραστάθηκαν