Δικηγορικό Γραφείο
Επιτρεπτή η μεταβολή του τόπου διαμονής ανήλικου τέκνου με προσωρινή διαταγή!

Το γραφείο μας, στρατευμένο εδώ και χρόνια στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με ηχηρή παρουσία και θέση όσον αφορά στα εν γένει ζητήματα του Οικογενειακού Δικαίου, κατάφερε να ανοίξει νέους δρόμους στη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων και να συμβάλλει στη διόρθωση -αναίρεση μιας (εσφαλμένης) contra legem ερμηνείας του άρθρου 1519 ΑΚ, σχετικά με το ζήτημα της μεταβολής του τόπου διαμονής ανήλικου τέκνου. Ειδικότερα, μετά την κατάθεση της αίτησης της εντολίδος μας στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων και ύστερα από τη συζήτηση της προσωρινής διαταγής επί αυτής, ως αποκλειστικώς ασκούσας την επιμέλεια του τέκνου της, εκδόθηκε η από 06-07-2022 Προσωρινή Διαταγή με την οποία της επιτράπηκε η προσωρινή μεταβολή της κατοικίας του, καθώς και η εγγραφή του σε σχολείο του νέου τόπου διαμονής.

Η απόφαση, δε, αυτή ήρθε να διορθώσει την κατάφωρη αδικία και την λανθασμένη ερμηνεία του νόμου επί προηγούμενης αιτήσεως της ίδιας, βάσει της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1939/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, σύμφωνα με την οποία «παρά την απάλειψη του όρου “οριστική” από την τελική μορφή του (νέου) άρθρου 1519 ΑΚ, η πιθανή αποδοχή αυτού του αιτήματος της αίτησης δεν παύει να οδηγεί στην πλήρη ικανοποίηση του επίδικου δικαιώματος, δημιουργώντας αμετάκλητες καταστάσεις, προτού επιληφθεί και επιλύσει αυτές το αρμόδιο Οικογενειακό Δικαστήριο με την έκδοση οριστικής απόφασης επί τακτικής αγωγής». Μία από τις πιο ουσιώδεις διαφορές, ωστόσο, της νέας διάταξης του άρθρου 1519 που επέφερε ο Ν. 4800/2021, σε σχέση με το καθεστώς που ίσχυε παλαιότερα είναι ότι σύμφωνα με την νεότερη διάταξη αρκεί οποιαδήποτε δικαστική απόφαση, η οποία μπορεί να παράγει δεσμευτικό αποτέλεσμα για τους γονείς και κατ’ επέκταση οριστική είναι και η απόφαση επί αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, καθόσον αυτή δεν ανακαλείται, ούτε μεταρρυθμίζεται ελεύθερα .

Σε επείγουσες περιπτώσεις, δε, και για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος, δεν αποκλείεται η μεταβολή της κατοικίας να γίνεται και με απόφαση που εκδίδεται κατόπιν αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, με εφαρμογή των ΚπολΔ 682, 735, ακόμα και με προσωρινή διαταγή, σύμφωνα με τα άρθρα ΚπολΔ 691Α, 781, ή σε εξαιρετικά επείγουσες καταστάσεις ακόμα και με διάταξη του αρμόδιου εισαγγελέα Άλλωστε, σύμφωνα με την κρατούσα άποψη, ο αποκλεισμός προσωρινής δικαστικής προστασίας συνιστά παράβαση του δικαιώματος δικαστικής προστασίας, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 20 του Συντάγματος.

Από την άλλη μεριά, δικαιολογητική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η αντίθετη ερμηνεία της διάταξης και ειδικότερα της έννοιας της “οριστικής απόφασης” που αυτή περιλαμβάνει, είναι ότι τα ασφαλιστικά μέτρα δεν πρέπει να συνίστανται στην ικανοποίηση του δικαιώματος, του οποίου ζητείται η εξασφάλιση ή η διατήρηση, καθώς έτσι ματαιώνεται ο τελικός σκοπός οριστικής δικαστικής προστασίας. Παρ' όλα αυτά είναι γεγονός ότι η ίδια η καθημερινή πρακτική του δικαίου, καθώς και η πολυπλοκότητα των οικογενειακών σχέσεων, ειδικότερα την σημερινή εποχή με την όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση από την κλασσική, πυρηνική οικογένεια, δεν επιτρέπουν μια τόσο αυστηρή ερμηνεία της διάταξη, κάτι που δίνει στη νομολογία ευρύ έδαφος διάπλασης του δικαίου και νοηματοδότησης της εν λόγω γενικής και αφηρημένης διάταξης.

Πράγματι, διαφορετική αντιμετώπιση του ζητήματος δεν είναι μόνο αντισυνταγματική, όπως ήδη αναφέρθηκε, αλλά αντίκειται ακόμα και στην ίδια την πρακτική, καθώς αν αυτή ήταν ορθή, δεν θα έπρεπε καν να κατατίθεται αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με αίτημα όμοιο με αυτό της ΑΚ 1519. Με άλλα λόγια, το ζήτημα θα πρέπει να ερμηνεύεται στην ουσία του, καθώς η ικανοποίηση του δικαιώματος, του οποίου ζητείται εξασφάλιση με τα ασφαλιστικά μέτρα πλήττει τα συμφέροντα του αντιδίκου, ενώ από την άλλη μεριά η απόρριψη του αιτήματος του αιτούντος αποτελεί ματαίωση του άμεσου και κατ' επείγοντος κινδύνου, δεδομένου, μάλιστα, ότι η κρίση επί της αγωγής θα γίνει σε χρόνο αρκετά μεταγενέστερο με μοιραία συνέπεια την έλλειψη της δικαστικής του προστασίας! Το παράδοξο αυτό, δε, έρχεται να αναδείξει μια σύγκρουση δικαιωμάτων, η οποία θα έπρεπε να λύεται όπως οποιαδήποτε άλλη, ήτοι με βάση την αρχή της αναλογικότητας. Ωστόσο, στην ειδικότερη περίπτωση που μιλάμε για το συμφέρον ανήλικων τέκνων, γίνεται αποδεκτό ότι αυτό και μόνον αυτό τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και ως εκ τούτου, τυχόν αξιώσεις και δικαιώματα των γονέων του δεν θα πρέπει να τοποθετούνται πάνω από αυτό.

Με γνώμονα, λοιπόν, την ως άνω ορθή ερμηνεία του νόμου, μα και τη διάθεση της διάπλασης του δικαίου, με βάση τις σύγχρονες οικογενειακές σχέσεις, τα δικαιώματα του παιδιού, μα και την προσωπική αυτοδιάθεση του κάθε ατόμου, εκδόθηκε η από 06-07-2022 προσωρινή διαταγή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, σύμφωνα με την οποία το Δικαστήριο: «Αφού άκουσε τους διαδίκους και τις πληρεξουσίους δικηγόρους, απορρίπτει το αίτημα αναβολής προσωρινής διαταγής. Επιτρέπει προσωρινώς τη μεταβολή κατοικίας της ανήλικης μετά της μητέρας της, έχουσας την οριστική επιμέλεια αυτής στον ……….  Χαλκιδικής, καθώς και την εγγραφή της σε σχολείο του νέου τόπου διαμονής, δεδομένου ότι δεν επηρεάζεται ουσιωδώς η επικοινωνία του καθ’ ού η αίτηση, δηλωθείσας της βούλησης της αιτούσας να φέρνει το τέκνο στην Αθήνα για την επικοινωνία του με τον καθ’ ού η αίτηση πατέρα του. Υποχρεώνει την αιτούσα όπως γνωστοποιήσει εγγράφως στον καθ’ ού η αίτηση την νέα διεύθυνση κατοικίας της ανήλικης και το σχολείο αυτής».

Την υπόθεση χειρίστηκε η επικεφαλής του τομέα Οικογενειακού Δικαίου του γραφείου μας, κ. Νάντια Κωνστάντου.


 Μη χάνετε την έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωσή σας. Ακολουθήστε μας τώρα στα Google News