Δικηγορικό Γραφείο

Η οικογένεια αποτελεί το κύτταρο της κοινωνίας και το θεμέλιο της, όμως η οικογένεια δεν μπορεί να εκπληρώσει τον ρόλο της χωρίς στήριξη και υποστήριξη, γνώσεις και ευκαιρίες. Γι΄ αυτόν τον λόγο η προστασίας της μητρότητας και η διατήρηση του θεσμού της οικογένειας είναι ζωτικής σημασίας καθώς αποτελεί προϋπόθεση για την ασφαλή και αξιοπρεπή ανάπτυξη του παιδιού και για την εν γένει πρόοδο και ευημερία του. Τα ανωτέρω οδήγησαν τον Έλληνα νομοθέτη στην υιοθέτηση ρυθμίσεων που επιτρέπουν στην έγκυο γυναίκα να συνδυάσει την οικογενειακή αλλά και την επαγγελματική ζωή, δίχως να στερηθεί κάποιο από τα δύο. Στο ελληνικό δίκαιο υπάρχουν νομοθετήματα τα οποία προστατεύουν την έγκυο γυναίκα και κατά την απουσία της από την εργασία της. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η ύπαρξη ειδικών ρυθμίσεων τόσο για την προστασία της παρένθετης μητέρας και της μητέρας λόγω υιοθεσίας όσο και για τη δυνατότητα χορήγησης άδειας απουσίας στον πατέρα για τη φροντίδα του παιδιού.

1) Προστασία της Μητρότητας
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15 του Ν. 1483/1984, όπως αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου 36 του Ν. 3996/2011 και συμπληρώθηκε με τη διάταξη του άρθρου 48 του Ν. 4808/2021 «Απαγορεύεται και είναι απόλυτα άκυρη η καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας εργαζομένης από τον εργοδότη της τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της όσο και για χρονικό διάστημα δέκα οκτώ (18) μηνών μετά τον τοκετό ή κατά την απουσία της για μεγαλύτερο χρόνο, λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή τον τοκετό, καθώς και η καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας εργαζομένου πατέρα από τον εργοδότη του για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών μετά τον τοκετό, εκτός εάν υπάρχει σπουδαίος λόγος για καταγγελία της σύμβασης εργασίας.»

Η προστασία από την απόλυση αφορά τις εργαζόμενες εγκύους, λεχώνες και γαλουχούσες. Σύμφωνα με τους ορισμούς του νόμου, λεχώνα είναι κάθε εργαζόμενη γυναίκα που διανύει το στάδιο μετά τον τοκετό, για χρονικό διάστημα μέχρι δύο μηνών και γαλουχούσα κάθε εργαζόμενη γυναίκα που γαλουχεί για χρονικό διάστημα μέχρι ένα έτος από τον τοκετό. Σκοπός των διατάξεων του εργατικού δικαίου είναι να δώσουν στην εργαζόμενη νέα μητέρα τη δυνατότητα να αφοσιωθεί απερίσπαστα στη γέννηση και ανατροφή του παιδιού της, χωρίς το άγχος μιας επαπειλούμενης απόλυσης εξαιτίας της κατάστασής της.

Συνεπώς, οι παραπάνω εργαζόμενες απαγορεύεται να απολυθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους και για χρονικό διάστημα 18 μηνών μετά τον τοκετό. Επίσης στην περίπτωση ασθενείας που οφείλεται στην κύηση ή στον τοκετό, τότε η απόλυσή τους απαγορεύεται και γι’ αυτό το επιπλέον χρονικό διάστημα. Την ίδια προστασία από την απόλυση έχουν και οι εργαζόμενες που υιοθετούν παιδί ηλικίας μέχρι 6 ετών, καθώς και οι εργαζόμενες που εμπλέκονται στη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού, είτε ως κυοφόροι γυναίκες (άρθρο 46 του Ν. 4488/2017). Δέον επίσης λεχθεί ότι η απαγόρευση της απόλυσης ισχύει και στην περίπτωση που το παιδί γεννήθηκε νεκρό ή πέθανε αμέσως μετά τον τοκετό.

Ακόμη και στην περίπτωση που ο εργοδότης δεν γνωρίζει για την εγκυμοσύνη (ΜΠΡ ΑΘ 807/2008), εξακολουθεί να είναι άκυρη η καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας των ανωτέρω αναφερόμενων εργαζομένων. Ωστόσο, εάν ο εργοδότης προβεί σε απόλυση χωρίς να έχει γνώση της εγκυμοσύνης, η εργαζόμενη οφείλει να την γνωστοποιήσει άμεσα σε αυτόν.

Ο νόμος δεν απαγορεύει κατά τρόπο απόλυτο την απόλυση εγκύου, αλλά την επιτρέπει κατ’ εξαίρεση και εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος κατά την έννοια του άρθρου 672 του Αστικού Κώδικα. Σ’ αυτή την περίπτωση ο εργοδότης οφείλει να αιτιολογήσει δεόντως την καταγγελία γραπτώς και να προβεί σε σχετική κοινοποίηση στην Επιθεώρηση Εργασίας. Σπουδαίος λόγος είναι, για παράδειγμα, η αντισυμβατική συμπεριφορά και η σκόπιμα κακή απόδοση της εργαζομένης στην εργασία της. Εντούτοις, δεν μπορεί να θεωρηθεί σπουδαίος λόγος η ενδεχόμενη μείωση της απόδοσης στην εργασία της εγκύου, που οφείλεται στην εγκυμοσύνη ή στις οικογενειακές υποχρεώσεις του εργαζόμενου γονέα.

Εάν η εργαζόμενη απασχολείται με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, τότε η προστασία από την απόλυση ισχύει μέχρι τη λήξη της συγκεκριμένης σύμβασης. Μετά το χρονικό αυτό σημείο ο εργοδότης δεν υποχρεούται να παρατείνει τη διάρκεια της σύμβασης λόγω εγκυμοσύνης.
Η άκυρη απόλυση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για διάστημα 18 μηνών μετά τον τοκετό καθιστά τον εργοδότη υπερήμερο και οφείλονται μισθοί υπερημερίας.

2) Προστασία της Πατρότητας
Αντίστοιχη προστασία προβλέφθηκε και για τον εργαζόμενο πατέρα, δυνάμει του άρθρου 48 του Ν. 4808/2021, σύμφωνα με το οποίο η καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας εργαζόμενου πατέρα από τον εργοδότη για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών από τον τοκετό απαγορεύεται και είναι απόλυτα άκυρη, εκτός αν υπάρχει σπουδαίος λόγος για καταγγελία.

Επομένως βάσει των ως άνω, καθίσταται κατανοητό ότι το ελληνικό δίκαιο παρέχει μεν προστασία προς την εργαζόμενη μητέρα και τον εργαζόμενο πατέρα. Ωστόσο, σαφέστατα υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος να καλυφθεί ως προς την πλήρη νομική κατοχύρωση των πολιτών πάνω στο εν λόγω ζήτημα, ενώ είναι πασιφανές ότι θα μπορούσαν να είχαν εδώ και καιρό επίσης λάβει χώρα και πολλές νομοθετικές παρεμβάσεις, προς βελτίωση του ήδη υφιστάμενου νομικού πλαισίου.



Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στους συνεργάτες του γραφείου μας.


 Μη χάνετε την έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωσή σας. Ακολουθήστε μας τώρα στα Google News