Δικηγορικό Γραφείο
Βασικά σημεία νέου ασφαλιστικού νόμου (Μέρος δεύτερο)

(Μπορείτε να δείτε το α’ Μέρος του άρθρου εδώ)

Α) Αλλαγές στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης.

Μειώνονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να μπορέσει κάποιος να λάβει σύνταξη από τον τελευταίο φορέα ασφάλισής του. Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη αλλάζουν οι όροι συνταξιοδότησης για όσους έχουν ένσημα από δύο φορείς και άνω. Ειδικότερα μειώνονται κατά 500 ένσημα οι ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να μπορέσει κάποιος να λάβει σύνταξη από τον τελευταίο φορέα ασφάλισής του. Για να μπορέσει κάποιος να λάβει σύνταξη από τον τελευταίο φορέα ασφάλισής του θα απαιτούνται 1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, έναντι 1.500 που ισχύει σήμερα και 300 ημέρες ασφάλισης την τελευταία πενταετία έναντι 500 που ισχύει σήμερα. Αντίστοιχα, για συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου θα απαιτούνται 600 ημέρες ασφάλισης οποτεδήποτε. Για τη συμπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων μπορεί να συνυπολογιστεί και ο χρόνος αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας για τον οποίο καταβλήθηκαν εισφορές. Στην περίπτωση που δεν πληρούνται ούτε αυτά τα κριτήρια, τότε προβλέπεται η δυνατότητα να εξεταστεί το αίτημα του ασφαλισμένου με τις προϋποθέσεις του Ταμείου όπου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες ασφάλισης, εφόσον έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας που προϋποθέτει ο τελευταίος φορέας. Επίσης, προβλέπεται ότι στα πρόσωπα που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα λόγω γήρατος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης στο 67ο έτος της ηλικίας, με συνυπολογισμό διαδοχικού χρόνου ασφάλισης, χορηγείται σύνταξη από τον ΕΦΚΑ χωρίς να εξετάζονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις (1.000 ένσημα / 300 την τελευταία 5ετία). Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η ρύθμιση αυτή κρίθηκε αναγκαία διότι υπάρχουν περιπτώσεις ασφαλισμένων που έχουν συμπληρώσει συνολικά 15 έτη ασφάλισης και έχουν κλείσει τα 67, αλλά δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τον ΕΦΚΑ κάνοντας χρήση των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης του νόμου Κατρούγκαλου.

Όπως προβλέπεται, «οι αιτήσεις οι οποίες έχουν απορριφθεί επανεξετάζονται κατόπιν όχλησης του ασφαλισμένου, με έναρξη των οικονομικών αποτελεσμάτων από την έναρξη ισχύος του νόμου». Αντίθετα, οι αιτήσεις που εκκρεμούν κρίνονται με το νέο καθεστώς και «τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στην ημερομηνία της αρχικής αίτησης συνταξιοδότησης»

Β) Αλλαγές με τα δελτία παροχής υπηρεσιών (μπλοκάκια).

Καταργείται η υποχρέωση ασφάλισης για το μπλοκάκι στην περίπτωση που ο εργαζόμενος είναι ταυτόχρονα και μισθωτός. Η πλήρης απαλλαγή για τους παραλλήλως απασχολούμενους θα ισχύει για όσους καλύπτουν από τον μισθό τους την ελάχιστη εισφορά για σύνταξη και υγεία των 252 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως ο πήχης της ελάχιστης συνολικής ασφαλιστικής υποχρέωσης για τους παραλλήλως απασχολούμενους από μισθό και μπλοκάκι μπαίνει στα 252 ευρώ εισφορά κλάδου σύνταξης και υγείας εφόσον ασκείται ελεύθερο επάγγελμα και στα 143 ευρώ εφόσον ασκείται αγροτικό επάγγελμα.

Όσοι καλύπτουν από τον μισθό τους πλήρως την εισφορά αυτή, απαλλάσσονται πλήρως από τις εισφορές στο μπλοκάκι. Διαφορετικά πρέπει να πληρώσουν το υπόλοιπο. Ευνοϊκό καθεστώς θεσμοθετείται για τα καινούργια μπλοκάκια με δραστηριότητα έως πέντε ετών από την έναρξη ασκήσεως του επαγγέλματος, εφόσον υπάρχει παράλληλη μισθωτή απασχόληση. Ειδικά γι’ αυτούς η πλήρης απαλλαγή ισχύει εφόσον καλύπτεται από τον μισθό τους το ποσό της πρώτης και ελάχιστης ασφαλιστικής κατηγορίας, συμπεριλαμβανομένης της εισφοράς για ασθένεια, δηλαδή της εισφοράς των 210 ευρώ.

Γ) Αλλαγές στο καθεστώς της παράλληλης ασφάλισης.

Επέρχονται αλλαγές στο καθεστώς παράλληλης ασφάλισης για τους ασφαλισμένους οι οποίοι ασκούν παράλληλα δύο ή περισσότερες επαγγελματικές δραστηριότητες, μισθωτού ή μη μισθωτού. Προβλέπονται οι ακόλουθες περιπτώσεις: για τους αυτοτελώς απασχολουμένους που παράλληλα ασκούν και ελεύθερο επάγγελμα υπαγόμενο στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ, θα καταβάλλεται πλέον μία ασφαλιστική εισφορά, την οποία θα επιλέγει ο ασφαλισμένος από τις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες που προβλέπονται (για ασφαλισμένους στο πρώην ΕΤΑΑ και πρώην ΟΑΕΕ).

Ειδικά στις περιπτώσεις ιδιοκτητών τουριστικών καταλυμάτων και γενικά όλων των κύριων και μη κύριων καταλυμάτων με το ειδικό σήμα λειτουργίας του ΕΟΤ δυναμικότητας έως και πέντε δωματίων σε ολόκληρη την επικράτεια, οι οποίοι συγχρόνως απασχολούνται στον αγροτικό τομέα ως αγρότες, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι – πτηνοτρόφοι, αλιείς θα καταβάλλεται κατ’ επιλογή του ασφαλισμένου μία ασφαλιστική εισφορά από τις προβλεπόμενες στις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες για ασφαλισμένους στον πρώην ΟΓΑ. Ο χρόνος ασφάλισης θα λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ.

Δ) Αλλαγές στο καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων.

Μειώνεται η παρακράτηση της σύνταξης (κύριας και επικουρικής) από το 60% που ισχύει σήμερα στο 30%. Η αλλαγή του ποσοστού παρακράτησης της σύνταξης θα ισχύσει για το σύνολο των συνταξιούχων που εργάζονται πριν και μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου (13 Μαΐου 2016).

Ειδικότερα το 70% της σύνταξής τους θα λαμβάνουν με το νέο Ασφαλιστικό οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι. Αυτό σημαίνει ότι αυξήσεις στις συντάξεις τους θα δουν και οι συνταξιούχοι οι οποίοι επιλέγουν να συνεχίσουν την εργασία τους, καθώς μειώνεται η ποινή που επέβαλλε ο νόμος Κατρούγκαλου και στο εξής η παρακράτηση από το 60% της σύνταξής τους περιορίζεται στο 30%. Έτσι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν το 70% της σύνταξής τους. Στόχος της ρύθμισης είναι να σταματήσει το φαινόμενο της ανασφάλιστης απασχόλησης των συνταξιούχων.

Η μείωση στη σύνταξη της συγκεκριμένης κατηγορίας θα ανέλθει στο 30% (αντί για το 60%) για τους συνταξιούχους που ήταν μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα και επαγγελματίες (δηλαδή τους ασφαλισμένους στα τέως ταμεία ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, ΕΤΑΠ) και συνεχίζουν μετά τη συνταξιοδότηση να εργάζονται, ενώ δεν ισχύει καμία απολύτως μείωση στις συντάξεις των απασχολούμενων αγροτών και κτηνοτρόφων (ασφαλισμένων τέως ΟΓΑ).

Η μείωση αυτή θα ισχύει μόνο για όσο διάστημα απασχολούνται, αν και έχουν συνταξιοδοτηθεί. Μετά την παύση της απασχόλησής τους, η σύνταξή τους θα επανέρχεται στο 100%.

Ε) Χαμηλοσυνταξιούχοι και 13η σύνταξη

Αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι θα καθιερωθεί μόνιμος μηχανισμός στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων, ο οποίος θα αντικαταστήσει τη λεγόμενη 13η σύνταξη. Ο σχεδιασμός ήταν ότι θα δίνεται ένα ποσό μία φορά τον χρόνο (πριν από τα Χριστούγεννα) σε όλους τους χαμηλοσυνταξιούχους, αναπήρους και ανασφάλιστους υπερηλίκους. Ωστόσο στο άρθρο 47 του νόμου, με το οποίο καταργείται η 13η σύνταξη, δεν υπάρχει πλέον αναφορά στη χρηματοδότηση εφάπαξ παροχής προς τους συνταξιούχους, κάθε Δεκέμβριο, αλλά μια πιο γενική για χρηματοδότηση πολιτικών κοινωνικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγείας. Το άρθρο ορίζει ότι από 1.1.2020 στον ετήσιο κοινωνικό προϋπολογισμό εγγράφεται δαπάνη ύψους 0,5% του ΑΕΠ, από την οποία καλύπτεται, κατά πρώτον, η δαπάνη που δημιουργείται ετησίως σε εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ (υπ’ αριθ. 1890/2019 και 1891/2019) και, κατά δεύτερον, η δαπάνη πολιτικών κοινωνικής ασφάλισης, πρόνοιας και κοινωνικής αλληλεγγύης και υγείας.

ΣΤ) Εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης.

Η διοικητική και οργανωτική ενοποίηση του ΕΦΚΑ (κύριες συντάξεις) με το ΕΤΕΑΕΠ (επικουρικές συντάξεις και εφάπαξ βοηθήματα) είναι σημαντικό κεφάλαιο στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Ο ΕΦΚΑ και το ΕΤΕΑΕΠ θα έχουν εντός του e-ΕΦΚΑ ενιαία μεν, αλλά διακριτή λογιστική διαχείριση για κάθε κλάδο. Στόχος είναι να προκύψουν οικονομίες κλίμακος και να βελτιωθεί ο χρόνος απονομής των συντάξεων. Προβλέπεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΕΦΚΑ, αλλά και για το σύστημα «Άτλας». Το σύστημα «Άτλας» θα παίξει καθοριστικό ρόλο για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος της «ψηφιακής σύνταξης», ώστε τον Ιούνιο του 2021 το 90% των νέων συντάξεων να εκδίδεται ψηφιακά.


Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στους συνεργάτες του γραφείου μας.