Δικηγορικό Γραφείο
Διακοπή της έγγαμης συμβίωσης

Η παραχώρηση της αποκλειστικής χρήσης της οικογενειακής στέγης, με δικαστική απόφαση, αναφέρεται μόνο στη διάρκεια της διακοπής της έγγαμης συμβίωσης και δεν επεκτείνεται και στο χρόνο μετά τη λύση του γάμου, με την οποία παύει η προδιαληφθείσα υποχρέωση. Αν η διάσταση καταλήξει σε διαζύγιο, θα ισχύσουν ως προς την οικογενειακή στέγη οι γενικές διατάξεις του ενοχικού και εμπραγμάτου δικαίου μόλις η σχετική απόφαση καταστεί αμετάκλητη.

Κατά τη ρύθμιση του άρθρου 1393 εδ. α΄ του Αστικού Κώδικα, σε περί¬πτωση διακοπής της έγγαμης συμβιώσεως, το δικαστή¬ριο μπορεί, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας ενό¬ψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύ¬γους και των συμφερόντων των τέκνων τους, να παραχω¬ρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκλη¬ρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει ως οικογενειακή στέγη, ανεξάρτητα από το ποιος είναι κύριος αυ¬τού. Από την προεκτεθείσα διάταξη προκύπτει ότι το δι¬καστήριο έχει, στο πλαίσιο της εξουσίας του να προστα¬τεύσει την οικογένεια επί διακοπής της έγγαμης συμβιώσεως, την ευχέρεια να παραχωρήσει την αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης στον έναν εκ των συζύ¬γων. Η προμνημονευθείσα παραχώρηση γίνεται με βάση τις ειδικές συνθήκες εκάστου συζύγου, το συμφέρον των τέκνων και την αρχή της επιείκειας, που είναι δυνατό να επιβάλλουν να παραχωρείται η οικογενειακή στέγη προς το σύζυγο που δεν έχει εμπράγματο ή ενοχικό δικαίωμα στο ακίνητο, όπως επίσης να καταβάλλεται ή όχι αντάλ¬λαγμα, το οποίο μπορεί να υπολογισθεί κατά τον καθορι¬σμό της διατροφής που οφείλεται από τον κύριο της πα¬ραχωρούμενης οικογενειακής στέγης στον έτερο σύζυγο ή στα τέκνα του (βλ. ΑΠ 1630/2002 ΕλλΔνη 2003, 775). Η ως άνω ρύθμιση τυγχάνει προσωρινή, διότι συναρτά¬ται με την ύπαρξη του γάμου και την υποχρέωση των συ¬ζύγων για παροχή της χρήσεως οικογενειακής στέγης. Η προειρημένη προστασία αναφέρεται μόνο στη διάρκεια της διακοπής της έγγαμης συμβιώσεως και δεν επεκτεί¬νεται στο χρόνο μετά τη λύση του γάμου, με την οποία παύει η προδιαληφθείσα υποχρέωση. Η ρύθμιση της χρή¬σεως της οικογενειακής στέγης δύναται μάλιστα να αφο¬ρά προκαθορισμένο χρόνο, που δεν εξαντλεί το διάστημα της προμνημονευθείσας διακοπής. Αν η διάσταση καταλήξει σε διαζύγιο, θα ισχύσουν, μόλις η σχετική απόφαση καταστεί αμετάκλητη, ως προς την οικογενειακή στέγη οι γενικές διατάξεις του ενοχικού και του εμπράγματου δικαίου. Όταν λοιπόν η ρύθμιση της χρήσεως της οικογε¬νειακής στέγης έχει γίνει διά δικαστικής αποφάσεως και επακολουθήσει αμετάκλητη λύση του γάμου η αναγκαστικού χαρακτήρα υποχρέωση που θεσπίζεται μέσω της ανωτέρω διατάξεως παύει αυτοδικαίως, με συνέπεια να αναβιώνουν όλα τα δικαιώματα του συζύγου ως κυρίου, νομέα ή μισθωτή και να καταλύεται το δικαίωμα χρήσεως της οικογενειακής στέγης από τον άλλο σύζυγο ως κάτο¬χο. Αν, επομένως, ο τελευταίος αρνείται, παρά την κατά¬λυση του προειρημένου δικαιώματος αυτού, την απόδοση του ακινήτου στο δικαιούχο πρώην σύζυγο του, αντιποιούμενος τη νομή ή την κατοχή του παραχωρήσαντος την οικογενειακή στέγη, μπορεί αυτός να ζητήσει την απόδο¬ση της διά των οικείων αγωγών, εμπράγματων, περί νο¬μής ή ενοχικών (ΜονΠρωτΠατρών 701/2015 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).